27 верасня Леў XIV правёў трэці дзень свайго візіту ў Францыі ў Люрдзе — месцы, дзе, паводле яго слоў, крохкасць чалавека не хаваюць, а робяць прасторай сустрэчы з Богам. Святы Айцец сустрэўся з французскімі біскупамі, узначаліў Эўхарыстыю для тысяч пілігрымаў, заклікаў на працягу кастрычніка маліцца на Ружанцы за мір, а потым зноў сустрэча — на гэты раз з хворымі, іх суправаджальнікамі і медыцынскімі работнікамі. На працягу ўсяго дня ён зноў і зноў вяртаўся да некалькіх ключавых тэм: навяртання, надзеі, годнасці чалавечага жыцця і місіі Касцёла.
Сустрэча з біскупамі: «Даць пазнаць і палюбіць Езуса Хрыста»
Пачаўся дзень са сустрэчы Папы з Канферэнцыяй Біскупаў Францыі. Яна адбылася ў санктуарыі Маці Божай Лурдскай, непадалёк ад грота, дзе ў 1858 годзе Бэрнадэце Субіру аб’яўлялася Маці Божая.
Звяртаючыся да французскіх пастыраў, Леў XIV найперш нагадаў пра багатую гісторыю мясцовага Касцёла і яго ўплыў на жыццё і культуру Францыі. Аднак Папа не прапаноўваў спыняцца на мінулым. Наадварот, ён заклікаў біскупаў зноў адкрыць місійны запал і настойліва працягваць абвяшчэнне Евангелля.
Пантыфік падкрэсліў, што голас Касцёла захоўвае прарочы характар у грамадскай дыскусіі, нават калі яго не заўсёды прымаюць. Таму біскупы павінны быць настойлівымі ў абароне свабоды евангелізацыі і публічнага вызнання веры.
У гэтым кантэксце ён адзначыў нядаўнія дэбаты пра закон адносна заканчэння жыцця, заклікаўшы працаваць разам з усімі людзьмі добрай волі.
Асобна Леў XIV звярнуў увагу на неабходнасць таго, каб ахрышчаныя нанова адкрылі ўласную спадчыну веры. Ён звязаў гэтую задачу з абнаўленнем Касцёла ў Францыі і ростам катэхуменату, асабліва сярод маладых дарослых. Паводле Папы, гэта ласка для ўсяго Божага народу, але яна патрабуе належнага суправаджэння — праз жывое касцёльнае асяроддзе і грунтоўнае навучанне, заснаванае на Божым слове.
Гаворачы пра новы місійны імпульс, Леў XIV сфармуліраваў адзіную «дарожную карту»:
«Даць пазнаць і палюбіць Езуса Хрыста, сапраўдна, з запалам, зноў і зноў».
Асаблівую ўвагу ён звярнуў на каталіцкія школы: яны павінны заставацца адкрытымі для ўсіх, але не могуць адмаўляцца ад сваёй місіі, засяроджанай на Хрысце і цэласным развіцці чалавека.
Папа таксама закрануў праблему злоўжыванняў у дачыненні да непаўналетніх. Ён падзякаваў біскупам за прынятыя меры — слуханне, пошук праўды, справядлівасць, прабачэнне і прафілактыку — і заклікаў захоўваць максімальную пільнасць. Адначасова ён падкрэсліў неабходнасць падтрымліваць святароў і ствараць умовы для новых пакліканняў, выказаўшы занепакоенасць скарачэннем пакліканняў да кансэкраванага жыцця. Хрысціянскую сям’ю ён назваў адным з ключоў да пераадолення многіх крызісаў, бо менавіта ў сям’і вучацца сумеснаму жыццю, павазе, узаемнай падтрымцы і ахвярнасці.
Асобнай тэмай стала адзінства: Папа заклікаў французскіх католікаў пазбягаць ідэалагічных падзелаў і захоўваць еднасць у веры, якая дазваляе розным плыням аб’ядноўвацца ў агульным вызнанні. Завяршаючы сустрэчу, ён выказаў упэўненасць у жывой сіле Касцёла ў Францыі, назваўшы яго каштоўным для свайго сэрца, і пажадаў, каб ён з новым запалам працягваў абвяшчаць Езуса Хрыста і дапамагаць людзям палюбіць Яго, «каб свет меў жыццё».
Імша ў Люрдзе: «Вось цяпер час спрыяльны»
Пасля сустрэчы з біскупамі Папа ўзначаліў Імшу каля санктуарыя Маці Божай, на якую сабраліся пілігрымы з Францыі і іншых краін свету. Звяртаючыся да іх, Леў XIV адзначыў, што бачыць універсальны твар Касцёла, аб’яднанага ў «адно сэрца і адну сям’ю», і заклікаў французскіх пілігрымаў вярнуцца дадому з перажытым суцяшэннем, дзелячыся ім з блізкімі і ўсім народам.
Цэнтральнай тэмай гаміліі стала навяртанне.
Спасылаючыся на Евангелле Мацвея (Мц 21, 32) і на словы прарока Эзэхіэля (Эзх 18, 26-28), Папа нагадаў, што Бог жадае чалавеку жыцця, а не загубы. Ён падкрэсліў, што навяртанне нельга адкладаць: «Вось цяпер час спрыяльны, вось цяпер дзень збаўлення» (2 Кар 6, 2). Ён заклікаў пакінуць шлях, які вядзе ў нікуды, і адкрыць сэрца для радасці, якая не мінае.
Звярнуўшыся да словаў Маці Божай да святой Бэрнардэты — «Я не абяцаю табе шчасця ў гэтым свеце, але ў іншым», — Леў XIV падкрэсліў, што гэтае пасланне асабліва важнае ў грамадстве, дзе імкненне да прагрэсу і матэрыяльнага дабрабыту можа засланіць перспектыву вечнасці. Ён звярнуў увагу і на сучасныя спробы пераглядаць каштоўнасць чалавечага жыцця перад абліччам хваробы, пакуты і старасці. У гэтым кантэксце Люрд, паводле яго, з’яўляецца месцам, дзе чалавечая крохкасць прымаецца як прастора Божай любові, а жыццё — як каштоўны дар, пакліканы да вечнасці.
Асобна Папа нагадаў словы Маці Божай у Люрдзе: «Пакаянне! Пакаянне! Пакаянне!». Ён падкрэсліў, што гэты заклік датычыць не толькі кожнага асабіста, але мае і вымярэнне салідарнасці — за грэшнікаў, за свет, які пакутуе ад войнаў і іншых форм зла. Паводле Льва XIV, зло мае вытокі і ў чалавечым сэрцы, таму перамена павінна пачынацца з саміх сябе. Гэта датычыць і Касцёла: ён таксама павінен мець адвагу праходзіць шлях навяртання, прызнаючы ўласныя памылкі, нявернасць і балючыя памылкі.
Асаблівае месца ў гаміліі занялі хворыя. Леў XIV сказаў, што іх пакуты могуць стаць шляхам ахвяры і ўдзелу ў справе адкуплення, якой патрабуе свет.
«Вы не вернецеся з Люрда такімі, якімі сюды прыйшлі: вы вернецеся місіянерамі надзеі»,
— сказаў Папа. Ён заклікаў пілігрымаў несці ў свае краіны, дыяцэзіі і сем’і сведчанне Божай сілы і пяшчоты, не баяцца цяжкасцей, бо Маці Божая суправаджае Касцёл і вядзе да жыцця ў Хрысце.
«Анёл Панскі»: заклік да Ружанца за мір
Пасля Імшы, перад малітвай «Анёл Панскі», Леў XIV звярнуўся да пілігрымаў з адмысловым заклікам, звязаным з месцам, дзе ён знаходзіўся. Ён прывітаў усіх, хто ўдзельнічаў у Эўхарыстыі, а таксама тых, хто далучыўся да яе праз сродкі масавай інфармацыі, асабліва хворых. Святы Айцец нагадаў, што менавіта тут Маці Божая аб’явілася святой Бернардэце з Ружанцам і, паводле яго слоў, нібыта сама вяла яе ў малітве.
У сувязі з набліжэннем кастрычніка Леў XIV заклікаў вернікаў і хрысціянскія супольнасці на працягу ўсяго месяца маліцца на Ружанцы за мір — за спыненне войнаў і ўсталяванне міру паміж народамі, якія знаходзяцца ў канфлікце.
Але Папа падкрэсліў: малітва не павінна аддзяляцца ад жыцця. Ружанец неабходна суправаджаць канкрэтнымі ўчынкамі пакаяння і міласэрнасці, а таксама намаганнямі на карысць дыялогу і паяднання.
Свой заклік ён завяршыў словамі:
«Няхай наша Найсвяцейшая Маці заступаецца за нас!»
Пасля малітвы «Анёл Панскі» дзень Папы ў Люрдзе працягнуўся ўжо ў асаблівым асяроддзі — сярод тых, для каго санктуарый Маці Божай стаў месцам надзеі ў самым канкрэтным сэнсе.
Сустрэча з хворымі: «Вы — каштоўны скарб для Касцёла»
Завяршальнай падзеяй дня стала сустрэча Льва XIV з хворымі, іх суправаджальнікамі і супрацоўнікамі «Accueil Notre-Dame» — дабрачыннай установы пры санктуарыі Маці Божай Люрдскай. Папа нагадаў, што ўжо больш за 150 гадоў пілігрымы з усяго свету прыязджаюць сюды, каб праз Марыю даверыць Езусу свае фізічныя, псіхалагічныя і духоўныя пакуты.
Разважаючы над тэмай 2026 года, звязанай з прывітаннем арханёлам Габрыэлем Марыі «Вітай, поўная ласкі, Пан з Табою» (Лк 1, 28), Святы Айцец звярнуў увагу на сустрэчу двух позіркаў: Божага пасланца і Марыі.
Праз пакору і шчодрасць маладой жанчыны Бог здзяйсняе справу збаўлення. Марыя не пакідае Езуса толькі для сябе, але дае Яго свету і нібыта кажа кожнаму: «Пан з табою». Гэтая праўда, як падкрэсліў Пантыфік, ляжыць у аснове годнасці кожнага чалавека, бо Марыя глядзіць на кожнага як на непаўторную асобу — пра гэта сведчыць і святая Бэрнадэта.
Леў XIV заклікаў супрацьстаяць культуры, якая можа адводзіць позірк ад годнасці чалавечага жыцця. Ён працытаваў словы святога Яна Паўла II пра неабходнасць развіваць «сузіральны позірк» — такі, які бачыць жыццё ў яго глыбіні, прымае яго як дар і заўважае ў кожным чалавеку жывое адлюстраванне Стварыцеля. Менавіта такі позірк адкрывае чалавека на сустрэчу, дыялог і салідарнасць.
Папа звярнуўся і да тых, хто з прычыны хваробы і цяжкіх пакут можа бачыць сваю будучыню як цёмную і без выйсця. Ён падкрэсліў, што ніякі чалавечы закон не павінен пазбаўляць чалавека ўпэўненасці ва ўласнай годнасці.
«Нельга лічыць нармальным пазбаўленне жыцця, — сказаў Папа. — Тое, што законнае, не абавязкова маральнае».
У Лурдзе, які Леў XIV назваў «горадам хворых і надзеі», ён заклікаў медыцынскіх работнікаў памятаць пра глыбокі сэнс свайго паклікання — клапаціцца пра чалавека, які пакутуе, а не пазбаўляць яго жыцця. Папа заклікаў іх заставацца «гарачымі служыцелямі жыцця» і паўтарыў, што медыцына ніколі не павінна станавіцца служанкай запланаванай смерці. У гэтай сувязі ён заклікаў нястомна развіваць паліятыўную дапамогу і даследаванні ў гэтым напрамку, а хворых суправаджаць з пяшчотай. Пантыфік адзначыў служэнне ў Люрдзе ўрачоў, медсясцёр, санітараў, капеланаў і душпастырскіх камандаў. Паводле Папы, клапоцячыся пра цела, яны таксама лечаць душу.
Асобныя словы падзякі ён скіраваў да валанцёраў і медыцынскіх работнікаў, якія прысвячаюць сябе служэнню хворым пілігрымам. Да хворых Папа звярнуўся асабліва цёпла:
«Вы не цяжар, вы — сэрца, якое б’ецца ў нашай чалавечнасці, і каштоўны скарб для Касцёла».
Ён запэўніў іх у сваёй малітве, узгадаў тых, хто не можа прысутнічаць асабіста ў Люрдзе і застаецца дома або ў бальніцы, і даручыў усіх мацярынскай любові Марыі, просячы для іх суцяшэння ад Езуса.
