![](/3/images/news/2017/08/1079/2017-08-29-keln.jpg)
Катэдра ў Кёльне — сімвал горада, з’яўляецца месцам, якое найбольш часта наведваюць у перыяд Божага Нараджэння. Пры гэтым найбольшую цікавасць у турыстаў выклікае рэліквіярый трох каралёў, які знаходзіцца за галоўным алтаром.
У Кёльне рэліквіі трох каралёў знаходзяцца ўжо больш за 850 гадоў. Гэты найкаштоўнейшы скарб лічыцца адным з найпрыгажэйшых прац сярэднявечных ювеліраў Еўропы.
Рэліквіярый уяўляе сабой міні-скрынку шырынёй у 110 см, вышынёй 153 см і даўжынёй 220 см, упрыгожаную каштоўнымі камянямі ў атачэнні 74 фігур з пазалочанага срэбра.
![](/3/../2/images/stories/news/2017/01/2017-01-06-rel-02.jpg)
Пра трох каралёў няма шмат дакладнай інфармацыі — часта пераважаюць легенды. Як невядома да канца і тое, ці сапраўды ў саркафагу захоўваюцца іх рэліквіі. Толькі св. Мацвей у сваім Евангеллі прыгадвае пра безымяннях мудрацоў з Усходу, якія прыбылі ў Бэтлеем, каб пакланіцца Езусу і ахвяраваць яму золата, кадзіла і міру.
Адкуль з'явіліся імёны мудрацоў з Усходу?
Пачынаючы з VI стагоддзя, традыцыя называе мудрацоў «каралямі», а ў далейшыя 300 гадоў з’явіліся і іх імёны: Каспер, Мельхіёр і Балтазар.
Легенда пра трох каралёў стала вельмі папулярнай у многім дзякуючы Яну з Гільдэсхайма — аўтара «Гісторыі трох каралёў». Гэты бестсэлер др. паловы XIV ст. спалучае інфармацыю з Бібліі, апокрыфаў і падарожнай літаратуры.
Паводле гэтай версіі наймалодшы і найменшы Мельхіёр (кароль Нубіі і Арабіі) ахвяраваў Дзіцятку 30 залатых дэнараў і залаты яблык Аляксандра Македонскага. Сярэдні з іх — барадач Балтазар (уладальнік Сабы, сёння — гэта Емен, Эфіопія або Персія) прынёс у дар кадзіла. Старэйшы з трох каралёў і самы высокі з іх — чарнаскуры Каспер (уладальнік пакуль невысветленай мясцовасці побач з партовым горадам Таршыш і невядомага вострава Эгрысула) — ахвяраваў міру.
Рэліквіярый і яго значэнне ва ўзбуйненні Кёльна
Традыцыя трох каралёў звязана з Кёльнам з XII стагоддзя. У 1164 годзе рэліквіі ў гэты горад з Італіі прывёў Райнальд з Дассэля, кіраўнік канцылярыі цэзара Фрыдэрыка І Барбаросы.
![](/3/../2/images/stories/news/2017/01/2017-01-07-koln.jpg)
Кажуць, што ў Італію рэліквіі трапілі з Ерузалема ў IX ст., дзе іх у IV ст. знайшла св. Алена, маці цэзара Канстанціна.
Райнальд не толькі ахвяраваў Кёльну гэтыя рэліквіі, але таксама прычыніўся да развіцця і пашырэння горада ў палітычным, гаспадарчым і культурным плане. За кароткі час Кёльн стаў адным з найбольшых месцаў пілігрымавання хрысціян.
Першапачаткова рэліквіі трох каралёў знаходзіліася ў старой катэдры часоў Караля Вялікага Фрыдрыха ІІ. У 1248 годзе арцыбіскуп Конрад ван Хохштадэн заклаў краевугольны камень пад будаўніцтва новай катэдры, якая стала адмысловым вялікім каменным рэліквіярыем для саркафагу трох каралёў.
![](/3/../2/images/stories/news/2017/01/2017-01-06-koln-02.jpg)
Будаўніцтва святыні, вышыня якой дасягае 160 метраў, доўжылася на працягу больш чым 600 гадоў. У гэтым месцы рэліквіярый захоўваўся ў бяспецы ўсе гэтыя стагоддзі, пакуль у 1794 годзе не быў забраны французскімі войскамі.
Аднак праз 10 гадоў — пашкоджаны — рэліквіярый вярнуўся ў Кёльн. Працы па кансервацыі рэліквіярыя доўжыліся шмат гадоў, іх сённяшні выгляд быў сфарміраваны ў 1961-73 гг.
Значэнне для хрысціян
Даследаванне тканін, у якія была загорнута рэліквія, выявіла, што гэта былі каштоўныя матэрыялы. Таксама было пацверджана, што імі абгортвалі целы людзей высокага паходжання і што тканіны не маглі паходзіць нават з І стагоддзя.
Хоць да гэтага часу ніхто не пацвердзіў праўдзівасць рэліквій, важным з’яўляецца тое, што рэліквіярый мае вялікае значэнне для вернікаў. Пра гэта заўсёды казаў спачылы Вальтэр Шультэ, шматгадовы дырэктар дыяцэзіяльнага музея ў Кёльне.
![](/3/../2/images/stories/news/2017/01/2017-01-06-k.jpg)
На яго думку, «каштоўны рэліквіярый і ўкрытае ў ім выклікаюць у вернікаў упэўненасць у тым, што разам з мудрацамі яны таксама вандруюць, каб знайсці і ўбачыць Бога».
Звычай пісаць літары «K+M+B» на дзвярах дамоў і іншых будынкаў паходзіць з XVIII стагоддзя. У нашай традыцыі гэты надпіс найчасцей тлумачыцца, як імёны трох каралёў, аднак лацінская версія (C+M+B) тлумачыць надпіс таксама як благаслаўленне «Christus mansionem benedicat» (Няхай Хрыстус благаславіць гэты дом).