13 студзеня арцыбіскуп эмэрыт Тадэвуш Кандрусевіч у касцёле Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Жалудку (Шчучынскі дэканат, Гродзенская дыяцэзія) узначаліў святую Імшу, якую ён ахвяраваў у інтэнцыі святой памяці ксяндза прэлата Пятра Барташэвіча ў 35-ю гадавіну яго адыходу да дому нябеснага Айца.
Разам з арцыпастырам цэлебравалі Эўхарыстыю біскуп Гродзенскі Уладзімір Гуляй, Генеральны вікарый Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Юрый Касабуцкі, пробашч парафіі ксёндз канонік Ян Рэйшаль і святары. На Імшы супольна маліліся таксама законныя сёстры і вернікі, сярод якіх найбліжэй прэзбітэры знаходзіліся дзеці.
Святая Імша была спалучана са спевам псальмаў з Ютрані за памерлых, які ўзначаліў сакратар арцыбіскупа Кандрусевіча ксёндз Павел Эйсмант.
У гаміліі арцыпастыр прадставіў біяграфію памерлага святара падчас яго служэння ў Адэльску і Жалудку. Іерарх адзначыў, што ксёндз Барташэвіч быў ахвярным пастырам у часы ваяўнічага атэізму, а таксама яго духоўным настаўнікам.
Пасля смерці ксяндза Марціна Пузырэўскага ў 1947 годзе адэльская парафія заставалася без святара ажно да 1955 года, калі туды быў накіраваны звольнены з лагера Чуна ў Іркуцкай вобласці ксёндз Пётр Барташэвіч. Ён адразу звярнуў на сябе ўвагу як чалавек малітвы, добры прапаведнік, чалавек, адкрыты на патрэбы іншых людзей, і апякун моладзі. Вельмі хутка ён стаў «душой» парафіі.
«Да яго цягнуліся ўсе — і стары і малы. Ён для ўсіх знаходзіў час, за што яго вельмі любілі»,
— падкрэсліў прамоўца.
Дзякуючы ахвярнаму і адкрытаму на ўсіх людзей служэнню ксяндза Пятра Барташэвіча Адэльск, па словах іерарха, хутка ператварыўся ў мясцовы цэнтр каталіцызму, што не падабалася атэістам, і ён быў пераведзены на служэнне ў Жалудок.
На новым месцы яго папулярнасць стала яшчэ большай: да яго пачалі цягнуцца не толькі католікі, але і праваслаўныя. Гэта быў час Другога Ватыканскага Сабору, які, як нагадаў арцыпастыр, стаў рэвалюцыйным як у вучэнні пра Касцёл, так і літургічнай рэформе, дзякуючы чаму ў літургіі пачалі выкарыстоўвацца нацыянальныя мовы. Сабор таксама змяніў адносіны Касцёла да іншых веравызнанняў.
Усё гэта выклікала нямала пытанняў як у святароў, так і вернікаў.
«Ксёндз Барташэвіч адным з першых у Беларусі пачаў уводзіць у пастырскую практыку рашэнні Сабору. У тыя часы ён не цураўся весці дыялог з праваслаўнымі»,
— сказаў арцыбіскуп і падзяліўся наступным успамінам.
Аднойчы, калі ў шпіталі ў Жалудку паміраў праваслаўны, ксёндз Пётр пайшоў да яго, паспавядаў, намасціў алеем хворых і ўдзяліў віятык. Сёння гэта нармальная практыка, але 60 гадоў таму, у часы атэізму, як зазначыў арцыпастыр, было складана ўявіць сабе нешта падобнае.
Шмат увагі руплівы святар прысвячаў катэхізацыі дзяцей і моладзі, што тады было забаронена. Каб вырашыць праблему, ён падчас Імшаў прамаўляў катэхетычныя казанні і такім чынам рыхтаваў дзяцей да першай споведзі і Камуніі.
Клапаціўся ён і пра пакліканні да святарства. За гэта арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч уздячны яму асабіста. У тыя складаныя часы менавіта ксёндз Пётр Барташэвіч падтрымаў яго ў прыняцці рашэння пайсці ў семінарыю. «Нялёгка было прыняць такое рашэнне, будучы паспяховым інжынерам і навучаючыся ў аспірантуры», — падкрэсліў ён.
Плебанія ў Жалудку стала месцам частых спатканняў святароў і законных асобаў. Там праводзіліся дні засяроджання і духоўныя практыкаванні. Магчыма, гэта ўсё паўплывала на тое, што сын гэтай зямлі Антоній Ханько адчуў святарскае пакліканне. Фармацыя да святарства маладога чалавека распачалася ўжо на плебаніі пад кіраўніцтва ксяндза Пятра Барташэвіча, каб потым паспяхова завяршыцца ў Рыжскай духоўнай семінарыі.
Ксёндз Пётр Барташэвіч разам з ксяндзом Юзафам Грасэвічам заснавалі патаемную ў тыя часы супольнасць Сясцёр Маці Божай Міласэрнасці.
У Жалудок на пастырскую практыку таксама накіроўваліся клерыкі, адным з іх быў цяперашні пробашч парафіі святога Юзафа ў Маладзечне ксёндз прэлат Эдмунд Даўгіловіч-Навіцкі.
«У сваім святарскім служэнні ксёндз Барташэвіч на першым месцы ставіў справу абвяшчэння Евангелля, не хаваючы праблем і не ўцякаючы ад іх», — звярнуў увагу прысутных галоўны цэлебрант.
Ён заклікаў вернікаў быць сведкамі хрысціянства згодна з вучэннем Хрыста, каб белае было белым, а чорнае – чорным, і такім чынам рэалізавалася Хрыстовае «так — так» і «не — не».
Сваім служэннем ён пакінуў бачны да сённяшняга дня знак вернасці святарскаму служэнню на нашай зямлі. Дзякуючы яму і іншым нешматлікім святарам таго часу вера не толькі захавалася, але была пераказана маладому пакаленню, каб з новай сілай праявіцца пасля атрымання свабоды веравызнання, якой ён перад смерцю дачакаўся.
Іерарх прывёў словы невядомага паэта, які казаў: «Не час шкадаваць ружы, калі гарыць лес». «Як вядома, лес ачышчае паветра і ператварае вуглякіслы газ у патрэбны для жыцця кісларод. Такім моцным і здаровым лесам быў святой памяці ксёндз прэлат Пётр Барташэвіч», — эмацыйна падкрэсліў ён.
Арцыпастыр нагадаў, што ў Евангеллі Езус кажа пра тое, што Ён з’яўляецца «дарогай, праўдай і жыццём». «Гэтыя словы нашага Збаўцы былі пуцяводнай зоркай жыцця і служэння ксяндза Пятра Барташэвіча. Ён не шукаў іншай жыццёвай дарогі па-за Хрыстом. Не шукаў іншай праўды, акрамя праўды Евангелля, бо ведаў, што праўда гэтага свету змяняецца, а Божая —застаецца. Ён ведаў, што сапраўднае жыццё — гэта жыццё ў Езусе Хрысце, таму да яго імкнуўся і вёў іншых.
Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч заахвоціў прысутных браць прыклад з ксяндза Пятра Барташэвіча ў наш час, калі секулярныя тэндэнцыі спіхваюць Бога на перыферыю.
Біблія навучае, што святой і збаўленнай з’яўляецца малітва за памерлых. Таму мы павінны маліцца за нашых памерлых, асабліва за святароў, якія пасля сябе не застаўляць сям’і ў звычайным яе разуменні. Сям’я святара — гэта Божы народ, якому ён служыць і яе маральным абавязкам ёсць маліцца ў яго інтэнцыі.
Гамілю арцыбіскуп Кандрусевіч завяршыў словамі:
«Добры Божа, выслухай нашы малітвы і будзь міласэрны да свайго вернага слугі ксяндзя Пятра, і падобна таму як ён вёў людзей да цябе, увядзі яго ў радасць вечнага шчасця ў небе, каб з дому нябеснага Айца нам благаславіў».
Пасля Імшы біскупы і святары адправіліся на мясцовыя могілкі, каб у марозны дзень разам памаліцца за спачылага святара каля яго магілы.
