Пошук

08.05.2018 17:00   Паводле: Філіпа Хітчэн / Vatican News / Пераклад і адаптацыя: Мікола Гракаў / Catholic.by

Напярэдадні чарговай гадавіны заканчэння Другой сусветнай вайны ў Еўропе, якая адзначаецца 8 мая, нашчадкі дырэктара Ватыканскіх музеяў Барталамэо Нагары перадалі збор ягоных дзённікаў, у якіх адлюстраваны малавядомыя дэталі гісторыі перыяду з 1920 па 1954 гады.

Дзённік прафесара Нагары © L’Osservatore Romano
Новыя падрабязнасці жыцця Святога Пасаду падчас Другой сусветнай вайны становяцца вядомымі дзякуючы гэтым каштоўным сведчанням непасрэднага ўдзельніка тых драматычных падзеяў.

Барталамэо Нагара нарадзіўся 150 гадоў таму на ўзбярэжжы італьянскага возера Кома ў сям’і з моцнымі каталіцкімі традыцыямі, у якой было трынаццаць дзяцей. Чацвёра ягоных братоў былі святарамі і дасягнулі значных пасадаў у Касцёле. Археолаг і філолаг з бліскучай адукацыяй, прафесар Нагара ў 1920 г. быў пакліканы папам Бэнэдыктам XV, каб узначаліць Ватыканскія музеі і правесці іх мадэрнізацыю. Знаходзячыся на гэтай пасадзе на працягу 34-х гадоў да самай смерці, ён няспынна вёў падрабязныя запісы ў сваіх дзённіках, якія і былі цяпер перададзены Ватыкану яго нашчадкамі.

У той час, як гісторыкі і эксперты маюць магчымасць вывучаць 41 сшытак дзённікаў, напісаных акуратным і разборлівым почыркам доктара Нагары, у ватыканскім штодзённіку L’Osservatore Romano ужо апублікаваныя пэўныя факты, у прыватнасці, пра яўрэяў і палітычных дысідэнтаў, уратаваных ад дэпартацыі дырэктарам Ватыканскіх музеяў і яго вернымі супрацоўнікамі.

Пра некаторыя з іх было вядома ўжо раней, напрыклад, пра гісторыю Эрміны Шпаер (Hermine Speier), адной з нешматлікіх у тыя часы жанчын-археолагаў, якая была звольнена з працы з-за свайго яўрэйскага паходжання і знайшла прытулак у Ватыканскіх музеях, стаўшы першай жанчынай-супрацоўніцай Святога Пасаду. Запісы раскрываюць яшчэ шмат гісторый членаў італьянскага Супраціўлення, якія хаваліся пад чужымі імёнамі ў дамах музейных супрацоўнікаў, а таксама тых, каго Нагара спрабаваў, але не здолеў уратаваць ад нацысцкіх лагераў смерці.

У дзённіках таксама згадваюцца шматлікія неацэнныя творы мастацтва, уратаваныя ад знішчэння і разрабавання падчас Другой сусветнай вайны, калі Ватыканскія музеі супрацоўнічалі з камандай экспертаў саюзнікаў у справе вяртання карцін, скульптур, кніг і іншых мастацкіх каштоўнасцяў, захопленых нацыстамі і пакінутымі пасля іх адыходу.

Акрамя гэтых малавядомых гістарычных фактаў, у дзённіках захавалася нямала цікавых падрабязнасцяў размоваў з вышэйшым кіраўніцтвам Касцёла, у тым ліку з папам Піем ХІ, які правёў у Ватыканскіх музеях нямала дажджлівых дзён, калі не мог выйсці на паветра ў сады Ватыкана.

Запісы прафесара Нагары ўтрымліваюць таксама шмат каштоўных звестак адносна мадэрнізацыі Ватыканскіх музеяў у перыяд паміж дзвюма сусветнымі войнамі, якая праводзілася з улікам вопыту іншых еўрапейскіх музеяў у Лондане, Парыжы і Берліне. Той маштабны праект уключаў у сябе фотадакументаванне ўсіх музейных экспанатаў і стварэнне лабараторый з найбольш сучасным абсталяваннем для аднаўлення старажытных карцін, габеленаў, твораў з керамікі і каштоўных металаў.

Дзякуючы стараннай працы дырэктара Ватыканскіх музеяў быў закладзены трывалы падмурак іх далейшага развіцця і паспяховага функцыянавання ў ХХІ стагоддзі. Дзённікі прафесара Баталамэо Нагары — яшчэ адзін нечаканы скарб, які забяспечыць сучасных гісторыкаў і мастацтвазнаўцаў каштоўным матэрыялам для доследу на шмат гадоў наперад.

Абноўлена 09.05.2018 11:23
Пры выкарыстанні матэрыялаў Catholic.by спасылка абавязковая. Калі ласка, азнаёмцеся з умовамі выкарыстання

Дарагія чытачы! Catholic.by — некамерцыйны праект, існуе за кошт ахвяраванняў і дабрачыннай дапамогі. Мы просім падтрымаць нашу дзейнасць. Ці будзе наш партал існаваць далей, у значнай ступені залежыць ад вас. Шчыра дзякуем за ахвярнасць, молімся за ўсіх, хто нас падтрымлівае.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Папа Францішак

Дух хоча жыць у нас –
мы пакліканы да вечнага жыцця