2 сакавіка 2026 года спаўняецца 150 гадоў з дня нараджэння Эўджэніа Пачэлі, выдатнага дыпламата і 260-а Біскупа Рыма, які пад імем Пія XII кіраваў Касцёлам у адзін з самых складаных перыядаў сусветнай гісторыі.
Пантыфікат Пія XII (1939-1958) прыпаў на гады беспрэцэдэнтнага насілля, дзе Папу выпала роля духоўнага айца пасярод руін і чалавечых пакут. Яго глыбокая эрудыцыя ў тэалогіі і праве, а таксама шматгадовы досвед дыпламатычнай працы, у тым ліку ў Германіі, сфарміравалі яго як тонкага стратэга і абаронцу свабоды веры. Нават у самыя змрочныя часы ён імкнуўся захаваць прастору для дыялогу, заключаючы канкардаты дзеля бяспекі вернікаў, што стала для яго сапраўдным маральным выклікам.
Доўгі час постаць Пія XII была прадметам дыскусій наконт яго стрыманасці ў гады Халакосту, аднак адкрытыя ў 2020 годзе ватыканскія архівы выявілі маштаб яго непублічнай місіі. Тысячы лістоў ад габрэяў з просьбамі аб дапамозе сведчаць аб тым, што Апостальская Сталіца не толькі ведала аб трагедыі, але і актыўна дзейнічала, ратуючы людзей праз фінансавую падтрымку і арганізацыю эміграцыі.
Гэта пацвярджае вобраз Пія XII як «Анёла Рыма», які абіраў шлях дзейснай міласэрнасці замест гучных, але часта рызыкоўных для ахвяр заяў.
Акрамя дыпламатычных высілкаў, Пій XII пакінуў глыбокі след у веравучэнні, абвясціўшы ў 1950 годзе дагмат аб Унебаўзяцці Найсвяцейшай Панны Марыі.
Яго адыход у вечнасць у 1958 годзе ў Кастэль-Гандольфа стаў завяршэннем доўгага і плённага служэння, якое спалучала ў сабе глыбіню інтэлекту, выкарыстанне новых медыя для абвяшчэння Евангелля і нязломную веру, што паслужыла трывалым падмуркам для яго наступнікаў на Пасадзе Пятра.
