У 2026 годзе Каталіцкі Касцёл у Беларусі адзначае 265‑годдзе каранацыі абраза Маці Божай Бялыніцкай. Напярэдадні гэтай значнай падзеі рэдакцыя Catholic.by звярнулася да Генеральнага вікарыя Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскупа Аляксандра Яшэўскага SDB, адказнага за Магілёўскі рэгіён, каб даведацца пра сучаснае адраджэнне санктуарыя ў Бялынічах, пра развіццё парафіі і пра ролю пробашча ў гэтым працэсе.
— Ваша Эксцэленцыя, як бы Вы ахарактарызавалі развіццё парафіі Маці Божай Бялыніцкай за апошнія сем гадоў?
Развіццё парафіі ў Бялынічах у 2019–2026 гг. можна назваць сапраўдным адраджэннем. За гэты час парафія ператварылася з невялікай супольнасці ў жывое душпастырскае асяроддзе, якое прыцягвае вернікаў і пілігрымаў з розных рэгіёнаў Беларусі. Колькасць людзей, якія ўдзельнічаюць у нядзельнай Эўхарыстыі, павялічылася ў тры разы. Калі ў 2019 годзе было 9–12 чалавек, то ў 2026 годзе — 30–36 чалавек.
Гэта сведчыць пра ўнутраны рост супольнасці, якая пераходзіць ад ананімнага ўдзелу да актыўнай адказнасці: вернікі дапамагаюць у падрыхтоўцы літургіі, прыёме пілігрымаў, арганізацыі святаў і доглядзе тэрыторыі. Але галоўнае — змянілася якасць супольнасці: людзі сталі больш актыўнымі, адказнымі і ўключанымі ў жыццё Касцёла.
— Якую ролю ў гэтым адыграла прызначэнне ксяндза Юзафа Сярпейкі на пробашча?
Прызначэнне ксяндза Юзафа Сярпейкі на пасаду пробашча стала паваротным момантам у гісторыі сучаснага адраджэння Бялыніч. Ён прыйшоў у парафію ў час, калі супольнасць была невялікай і патрабавала далікатнай, але настойлівай пастырскай працы.
Ксёндз Юзаф здолеў аб’яднаць людзей вакол Эўхарыстыі, адрадзіць традыцыі, наладзіць прыём пілігрымаў і стварыць атмасферу гасціннасці, якая стала адметнай рысай санктуарыя. Яго руплівасць, цярплівасць і пастырская адданасць зрабілі магчымым тое, што сёння Бялынічы зноў становяцца важным марыйным цэнтрам Беларусі.
Асабліва варта адзначыць, што дзякуючы яго ініцыятыве кожную суботу адбываецца трансляцыя святой Імшы з Бялыніч на «Радыё Марыя». Гэтая трансляцыя стала важным душпастырскім інструментам, які дазваляе вернікам з розных рэгіёнаў Беларусі духоўна далучацца да санктуарыя, нават калі яны не могуць прыехаць асабіста. Праз радыё Бялынічы сталі бліжэй да людзей, а культ Маці Божай Бялыніцкай — больш даступным і жывым.
Ксёндз Юзаф не толькі арганізаваў душпастырскую працу, але і ўзяў на сябе вялікую адказнасць за матэрыяльнае аднаўленне парафіі: рамонт капліцы, добраўпарадкаванне тэрыторыі, падрыхтоўку месцаў для пілігрымаў. Пад яго кіраўніцтвам парафія стала месцам, дзе людзі адчуваюць сябе чаканымі і прынятымі.
— Як Вы ацэньваеце яго руплівасць у адраджэнні санктуарыя?
Руплівасць ксяндза Юзафа Сярпейкі — гэта не проста арганізацыйная здольнасць. Гэта глыбокая пастырская адданасць, якая праяўляецца ў кожным аспекце яго служэння. Ён здолеў адрадзіць Саракагадзіннае набажэнства, якое стала духоўным сэрцам парафіі. Ён развіў душпастырства сем’яў, дзякуючы чаму ў парафіі аднаўляецца міжпакаленчая перадача веры.
Асабліва выразна яго руплівасць бачная ў працы з пілігрымамі. За апошнія гады Бялынічы сталі месцам, куды прыбываюць пешыя, веласіпедныя і аўтамабільныя групы з розных рэгіёнаў. Ксёндз Юзаф здолеў стварыць культуру санктуарыяльнай гасціннасці, у якой кожны пілігрым адчувае, што яго чакалі.
Ён таксама адыграў ключавую ролю ў рэалізацыі праекта новага касцёла Маці Божай Бялыніцкай — Каралевы Беларусі. Менавіта дзякуючы яго настойлівасці парафія прайшла шлях ад мары да канкрэтнага праекта, які сёння мае значную частку неабходных узгадненняў. Не ўсе працэсы праходзяць гладка: некаторыя ўзгадненні блакуюцца або зацягваюцца, што патрабуе дадатковага часу, цярплівасці і пастырскай стойкасці. Але сама магчымасць рухацца наперад сведчыць пра тое, што праект жыве, развіваецца і застаецца важнай надзеяй для ўсёй Магілёўшчыны.
— Якую ролю адыгрывае Эўхарыстыя ў адраджэнні парафіі?
Эўхарыстыя стала цэнтрам адраджэння. Менавіта вакол яе фарміруецца супольнасць, і праз яе людзі вяртаюцца да сакрамэнтальнага жыцця. Адноўленае Саракагадзіннае набажэнства стала школай малітвы, адарацыі і духоўнай глыбіні.
У 2025 годзе набажэнства было прысвечана тэмам веры ў рэальную прысутнасць Хрыста і ўмацаванню сем’яў — і гэта вельмі важныя акцэнты для сучаснага Касцёла.
— Як развіваецца пілігрымковы рух у Бялынічах?
Пілігрымкі — гэта жывы знак таго, што санктуарыяльная функцыя Бялыніч адраджаецца. Пешая пілігрымка Магілёў — Бялынічы ў 2026 годзе адбываецца ўжо ў адзінаццаты раз. Людзі прыбываюць пешшу, на роварах, матацыклах, аўтобусамі, сем’ямі і індывідуальна. Асабліва ўражвае велапілігрымка з Гродзеншчыны, удзельнікі якой пераадолелі каля пяцісот кіламетраў. Гэта сведчыць, што Бялынічы становяцца месцам, якое людзі выбіраюць самастойна — з верай і даверам.
Асаблівую гісторыю мае сама пешая пілігрымка Магілёў — Бялынічы. Яна ўзнікла як адказ Клуба Каталіцкай Інтэлігенцыі, а асабліва яго кіраўніцы спадарыні Галіны Касцюкевіч, на маё апавяданне пасля вяртання з Будслава, Тракеля і Браслава. Я падзяліўся думкай, што хацеў бы, каб і мы маглі пілігрымаваць да Маці Божай Бялыніцкай, нават калі ў Бялынічах ёсць толькі капліца, а не вялікі санктуарый. Спадарыня Галіна адгукнулася на гэтае жаданне з вялікай верай і энтузіязмам: не чакаючы доўга, Клуб Каталіцкай Інтэлігенцыі на працягу аднаго месяца арганізаваў першую пілігрымку — з усімі неабходнымі дазволамі, падрыхтоўкай і адказнасцю.
Так з’явілася пілігрымка, якая сёння стала традыцыяй і ў 2026 годзе адбываецца ўжо ў адзінаццаты раз. Гэта сведчыць, што пілігрымковы рух у Бялынічах мае не толькі духоўную, але і супольную, культурную і гістарычную глыбіню. Ён нарадзіўся з жадання сэрца і стаў плёнам веры, ініцыятывы і супрацоўніцтва людзей, якія любяць Маці Божую Бялыніцкую.
— Якія перспектывы адкрывае праект новага касцёла?
Праект новага касцёла Маці Божай Бялыніцкай — гэта адказ на рэальны рост парафіі і пілігрымковага руху. Новы касцёл стане цэнтрам санктуарыя, адкрытага для ўсёй Беларусі. Гэта не проста будынак — гэта знак таго, што культ Маці Божай Бялыніцкай жыве, развіваецца і становіцца ўсё больш значным для духоўнай карты нашай краіны.
На Магілёўшчыне нам сапраўды патрэбны такі дом Маці. Гэта месца, дзе вернікі змогуць не толькі маліцца, але і адчуваць сябе часткай вялікай марыйнай традыцыі, якая мае глыбокія карані ў гісторыі Беларусі. Я, як біскуп, веру, што Марыя дапаможа адрадзіць веру, руплівасць і нашае хрысціянскае жыццё. Санктуарый стане прасторай, дзе людзі будуць атрымліваць духоўную падтрымку, умацаванне і надзею, а Бялынічы — месцам, якое будзе аб’ядноўваць сэрцы пад апекай Маці Божай.
— Частка духавенства часам кажа: «Лепш быць пробашчам у Мінску, чым біскупам на Магілёўшчыне». Што Вы, Эксцэленцыя, можаце сказаць з перспектывы адзінаццаці гадоў служэння?
Гэтае выказванне я чуў неаднойчы, і я разумею, адкуль яно нараджаецца. Служэнне на Магілёўшчыне патрабуе вялікай цярплівасці, пастырскай адданасці і гатоўнасці працаваць там, дзе вынікі не заўсёды бачны адразу. Тут няма вялікіх катэдраў, вялікіх плыняў людзей, гучных падзей. Але тут ёсць нешта значна больш каштоўнае — людзі, якія шукаюць Бога ціха, сціпла, але шчыра.
За адзінаццаць гадоў служэння я пераканаўся, што Магілёўшчына — гэта зямля, дзе вера адраджаецца не праз шум і маштаб, а праз вернасць, руплівасць і пастырскую прысутнасць. Тут кожны плён — гэта плён малітвы, працы і даверу. І я магу сказаць шчыра: служыць тут — гэта ласка. Гэта месца, дзе Марыя вядзе нас вельмі далікатна, але вельмі моцна.
Таму я не падзяляю думку, што служэнне ў сталіцы больш «зручнае» або «лепшае». Служэнне там, дзе Бог пасылае, — заўсёды лепшае. А Магілёўшчына — гэта зямля, дзе можна бачыць, як вера нараджаецца нанова. І гэта вялікі дар.
— Што б Вы хацелі сказаць напярэдадні юбілею 265‑годдзя каранацыі абраза?
Хачу выказаць глыбокую падзяку ўсім, хто спрыяе адраджэнню санктуарыя Маці Божай Бялыніцкай. Перш за ўсё — святарам, якія служылі і служаць у Магілёўскім рэгіёне, падтрымліваючы марыйную пабожнасць і духоўнае жыццё вернікаў. Святары не заўсёды едуць у адпачынак, часта не маюць уласнай маёмасці, а ўсё, што маюць, інвестуюць у парафіі, у людзей, у Божую справу. Гэта служэнне, якое не заўсёды бачна звонку, але яно — аснова адраджэння нашых супольнасцей.
Сардэчна дзякую законным сёстрам, чыя малітва, прысутнасць і служэнне ўмацоўваюць духоўную атмасферу парафій. Яны, як маці, служаць людзям, суцяшаюць, падтрымліваюць, дапамагаюць перажыць цяжкасці і адкрываюць сэрцы для Божай любові.
Асаблівую падзяку выказваю за агульнадыяцэзіяльную акцыю «Дар сэрца патрэбуючым парафіям», якая вельмі падтрымлівае нашыя супольнасці і святароў. Дзякую ўсім ахвярадаўцам і дабрадзеям — вашыя дары становяцца канкрэтнай дапамогай там, дзе яна найбольш патрэбная.
За два гады існавання акцыі было ахвяравана 116 524,03 бел. руб. Гэтыя сродкі былі выкарыстаныя на падтрымку святароў і парафій, якія найбольш маюць патрэбу ў дапамозе.
Дзякую таксама ўсім вернікам, якія сваёй верай, працай і адданасцю робяць Магілёўшчыну і Бялынічы месцам, дзе Марыя зноў прымае сваіх дзяцей. Менавіта дзякуючы іх вернасці і штодзённай прысутнасці гэтая зямля становіцца прасторай жывой сустрэчы з Богам і Яго Маці.
Напярэдадні юбілею мы бачым, што культ Маці Божай Бялыніцкай — Каралевы Беларусі — не толькі адрадзіўся, але стаў жывой часткай духоўнай ідэнтычнасці нашай краіны.
Размаўляў ксёндз Павел Эйсмант
