У Зальбургу старшыня Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі арцыбіскуп Мінска-Магілёўскі Юзаф Станеўскі прадставіў удзельнікам штогадовай сустрэчы Рады Канферэнцый Біскупаў Еўропы (CCEE) другі свой даклад — пра сінадальнасць і евангелізацыю ў Каталіцкім Касцёле ў Беларусі.
З 27 па 30 кастрычніка ў Зальбургу, Аўстрыя, праходзіць штогадовая сустрэча Рады Канферэнцый Біскупаў Еўропы (Consilium Conferentiarum Episcoporum Europae, CCEE, РКБЕ). У яе межах старшыня Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі арцыбіскуп Мінска-Магілёўскі Юзаф Станеўскі прадставіў ужо другі свой даклад.
На гэты раз беларускі іерарх сканцэнтраваў увагу на пытаннях працэсу сінадальнасці, карысці праведзеных сінодаў, юрыдычных гарантый для мясцовых Касцёлаў, а таксама на далейшых шляхах евангелізацыі і развіцця Касцёла ў Беларусі. Разгледжаныя тэмы з’яўляюцца аднымі з найважнейшых для евангелізацыі ў сучасным свеце, і менавіта яны вызначылі змест выступу беларускага пастыра.
Арцыбіскуп Юзаф Станеўскі пачаў з падзей, якія паўплывалі на сучаснае развіццё беларускага Каталіцкага Касцёла. Іерарх узгадаў дзяржаўную перарэгістрацыю парафій і рэалізацыю дыяцэзіяльных этапаў Сусветнага Сіноду Біскупаў і Дыяцэзіяльных Сінодаў Касцёла ў Беларусі, якія прынеслі шэраг перамен у жыцці каталіцкіх супольнасцей. Разам з гэтым адбывалася аднаўленне духу евангелізацыі і сінадальнага суіснавання. Усе гэтыя працэсы ішлі ў поўнай адпаведнасці з нормамі Ватыкана:
«Радасць Евангелля — Хрыстус Жывы»,
— адзначыў пастыр.
Тэалагічны падмурак: сінадальнасць і евангелізацыя паводле нормаў Ватыкана
Сучасная эклезіялогія Апостальскай Сталіцы разглядае сінадальнасць не як часовую адміністрацыйную рэформу, а як сапраўдную прыроду Касцёла, які крочыць разам. Арцыбіскуп Станеўскі прыгадаў, што паводле дакументаў XVI Звычайнай Генеральнай Асамблеі Сіноду Біскупаў мэта сінадальнага працэсу — зрабіць Касцёл больш здольным да абвяшчэння Евангелля ў сучасным свеце.
Ватыканскі дакумент (Vademecum для Сіноду) у сваю чаргу вызначае:
«Сінадальнасць — гэта значыць служыць місіі Касцёла, у якую пакліканы ўдзельнічаць усе яго члены. Місія Касцёла — абвяшчаць радасць Евангелля».
У сувязі з гэтым арцыбіскуп Юзаф Станеўскі ў сваім слове падкрэсліў: «Кожны вернік Беларусі нясе сумесную адказнасць за жыццё парафіі, заклікаючы да супольнай малітвы і дзеяння».
Праведзеныя Сіноды ў дыяцэзіях Беларусі і іх плён
Узгадваючы пра дыяцэзіяльныя сінадальныя кансультацыі, якія прайшлі ў Беларусі, беларускі пастыр назваў іх «важным вопытам узаемнага слухання паміж іерархіяй, духавенствам і свецкімі вернікамі». Гэтыя працэсы дапамаглі вызначыць мясцовыя выклікі, такія як патрэба ў глыбейшай катэхізацыі дарослых і больш актыўным удзеле моладзі ў жыцці парафіяльных супольнасцей.
Па словах іерарха, «праца дыяцэзіяльных сінодаў — гэта час, калі мы разам углядаемся ў будучыню нашага Касцёла, слухаючы голас Духа Святога і адзін аднаго, каб быць жывымі сведкамі Хрыста».
Кантэкст перарэгістрацыі парафій: ад юрыдычнай стабільнасці да духоўнага аднаўлення
Адным з важных пытанняў даклада арцыбіскупа Юзафа Станеўскага стала тэма прававой устойлівасці беларускіх каталіцкіх структур. Пастыр адзначыў, што завяршэнне працэсу перарэгістрацыі каталіцкіх парафій і рэлігійных аб’яднанняў у Беларусі згодна з патрабаваннямі абноўленага заканадаўства стала сур’ёзным выпрабаваннем для касцёльных структур. Паспяховае праходжанне гэтага этапу забяспечыла юрыдычную легальнасць парафій і касцёльных супольнасцей. Аднак прамоўца звярнуў увагу таксама на тое, што знешнія арганізацыйныя рамкі маюць сэнс толькі тады, калі яны напоўнены ўнутраным хрысціянскім зместам.
Касцёл у Беларусі пасля перыяду юрыдычнай кансалідацыі закліканы перайсці ад «захавання структур» да выхаду насустрач чалавеку. Як падкрэсліў беларускі іерарх, «сінадальнасць патрабуе, каб абноўленыя статусы парафій служылі прасторай для сапраўднага братэрства і місіянерскага запалу».
«Бліжэй Хрыста не той, хто па правым ці левым баку на абразе Апошняй Вячэры, а той, хто выконвае наказ Хрыста: “Каб усе былі адно”»,
— дадаў арцыбіскуп.
Практычныя шляхі новай евангелізацыі ў Беларусі
Мітрапаліт Станеўскі звярнуў увагу на тое, што евангелізацыя ў Беларусі адбываецца праз сведчанне святасці ў штодзённым жыцці, асабліва ў сям’і. Узорам для пераймання для сучасных вернікаў, асабліва моладзі, з’яўляюцца новакананізаваныя святыя (напрыклад, Карло Акуціс), якія прамаўляюць да нас у наш час — час, у які Бог выбраў і паклікаў нас, — і сведчаць, што хрысціянства застаецца актуальным і жывым.
Таму святасць з’яўляецца нашым пакліканнем і заданнем:
«Святасць — гэта пакліканне для кожнага з нас... Гэта жыццёвая праграма, якую можа выканаць кожны з нас. Гэтая праграма актуальная ва ўсе часы існавання свету»,
— завяршыў сваю думку Мітрапаліт.
Напрыканцы свайго выступу арцыбіскуп адзначыў, што Каталіцкі Касцёл у Беларусі, перажыўшы этап адміністрацыйнага ўпарадкавання (перарэгістрацыю) і духоўнага супольнага роздуму (дыяцэзіяльныя сіноды), уваходзіць у фазу паглыблення сваёй місіі.
«Спалучэнне нормаў Апостальскай Сталіцы з мясцовым вопытам дазваляе беларускім католікам пад кіраўніцтвам сваіх пастыраў рэалізоўваць мадэль Касцёла, які застаецца верным традыцыі і адначасова адкрытым да выклікаў часу»,
— падкрэсліў беларускі іерарх.
