Пошук


08.04.2018 08:00   Дк. Артур Ляшнеўскі SDB / Мікола Гракаў / Catholic.by
svaboda.org © 2018

Працягваючы публікацыю, прысвечаную цудатворнай іконе Маці Божай Бялыніцкай і санктуарыя, які калісьці называлі «Беларускай Чэнстаховай», мы сёння раскажам пра ватыўны дар Льва Сапегі і пра цудоўную гісторыю анёла-мастака.

Працяг. Пачатак ТУТ>>>

Вакол цудатворнага абраза Маці Божай Бялыніцкай узнікла шмат паданняў і легенд, гістарычнасць якіх немагчыма пацвердзіць. Аднак сам факт іх з’яўлення сведчыць пра вялікую папулярнасць святыні. Гэта — нібы ўзмоцненае рэха тых шматлікіх цудаў Божай ласкі, якія адбываліся праз заступніцтва Багародзіцы ў гэтым калісьці славутым, а сёння напаўзабытым санктуарыі.

Ватыўны дар канцлера ВКЛ

У пісьмовых крыніцах паселішча ўпершыню ўзгадваецца з XVI ст. Паводле даследчыка гісторыі Беларусі часоў Вялікага Княства Літоўскага В. Насевіча, князь Стэфан Збараскі заснаваў тут замак — Белагародак, пры якім з’явілася таксама мястэчка. Пасля смерці князя ў 1591 г. засталася ўдавою яго маладая жонка Дарота з роду Фірлеяў з маленькай дачушкай Барбарай на руках. Неўзабаве маладая прыгожая жанчына ў другі раз выйшла замуж. Яе абраннікам стаў Леў Сапега, канцлер вялікага Княства Літоўскага і ваявода віленскі. Пад уладаю Сапегаў у Бялынічы прыйшоў росквіт і эканамічнае ўздым.

Леў Сапега становіцца фундатарам новага касцёла і кляштара ў Бялынічах, які ахвяруе Богу ў якасці ватыўнага дару за перамогу ў бітве пад Масквой.

Паводле фундатарскага эдыкта, новаму касцёлу надаецца тытул Марыі і св. Льва — апекуна ахвярадаўцы. Фундацыю канцлера зацвердзіў кароль Жыгімонт ІІІ у 1624 г. У Бялынічах будуецца драўляны касцёл Унебаўзяцця Панны Марыі і кляштар на некалькі манахаў: для служэння ў Бялынічах фундатар запрасіў айцоў-кармэлітаў т. зв. «старой абсерванцыі».

Апецы манахаў з гары Кармэль даручаецца таксама каштоўная святыня — цудатворны абраз Найсвяцейшай Панны Марыі, культ якога няспынна пашыраецца. Сюды з розных бакоў прыходзяць пілігрымы, усё больш вернікаў моляцца перад святыняй, адбываюцца шматлікія аздараўленні. Духоўная слава Бялынічаў распаўсюджваецца на ўвесь усход Вялікай Літвы.

4 кастрычніка 1634 г. згодна з прывілеем караля і вялікага князя Уладзіслава Вазы мястэчка атрымала Магдэбурскае права, пячатку і герб.

Анёл-мастак

З кармэлітамі звязаны яшчэ адзін аповед пра гісторыю Бялыніцкай іконы. Паводле яго, першапачатковы абраз загінуў падчас пажару ў ранейшай грэка-каталіцкай царкве. У 1634 г. кармэліты вырашылі ўзнавіць культ абраза і пачалі шукаць мастака, які б па апісаннях адрадзіў выяву Багародзіцы. Доўгі час нічога не атрымлівалася, і тады манахі звярнуліся да апошняга і найбольш надзейнага сродку: у малітве цалкам даручылі гэтую справу Богу.

Як адказ на малітву братоў у кляштар завітаў малады пілігрым, які назваўся мастаком. На просьбу намаляваць абраз Багародзіцы юнак згадзіўся, просячы манахаў падчас яго працы спяваць літанію да Маці Божай. І вось на звычайнай дошцы з’явіліся абліччы Маці Божай і Дзіцятка Хрыста невымоўнай прыгажосці, але адзенне Марыі засталося як быццам недамаляваным. На пытанні братоў таямнічы мастак даў прадказанне, што неўзабаве Багародзіца сама ўпрыгожыць сваю выяву каштоўнай шатай. Прароцтва збылося, калі ў 1635 г. Крыштаф Завіша, маршалак Вялікага Княства Літоўскага, падараваў для абраза каштоўную шату і срэбраныя кароны, а Казімір Леў Сапега аздобіў ікону каштоўнымі камянямі і залатымі ўпрыгожаннямі.

Усе пераканаліся, што ў выглядзе маладога пілігрыма-мастака новы абраз стварыў Божы пасланец — анёл.

Копія абраза, якая захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь
Абраз Бялыніцкай Мадонны адносіцца да іканапіснага тыпу Адзігітрыя (ад грэцк. Οδηγήτρια — якая вядзе, паказвае шлях). На такіх іконах мы бачым Маці Божую з паднятай для благаслаўлення правай рукой і з немаўляткам Езусам на левай. Марыя сваёй далонню паказывае на Сына — адзіны шлях збаўлення для кожнага чалавека.

Бялыніцкая Адзігітрыя, апранутая ў рэнэсансныя шаты, мае ў руцэ скіпетр — знак каралеўскай улады. Дзіцятка Езус сядзіць на руцэ Маці і правай далонню благаслаўляе тых, хто прыходзіць прасіць апекі ў Яе. Левая рука Езуса трымае дзяржаву, якая сімвалізуе зямны шар, падданы ўладзе Збаўцы. Падзел шара на тры часткі азначае тагачасныя ўяўленні пра часткі свету: Еўропу, Азію і Афрыку. Крыж, які ўвенчвае дзяржаву, — знак адкуплення свету.

Працяг ТУТ>>>

Абноўлена 19.07.2018 19:12
Пры выкарыстанні матэрыялаў Catholic.by спасылка абавязковая. Калі ласка, азнаёмцеся з умовамі выкарыстання

Дарагія чытачы! Catholic.by — некамерцыйны праект, існуе за кошт ахвяраванняў і дабрачыннай дапамогі. Мы просім падтрымаць нашу дзейнасць. Ці будзе наш партал існаваць далей, у значнай ступені залежыць ад вас. Шчыра дзякуем за ахвярнасць, молімся за ўсіх, хто нас падтрымлівае.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Папа Францішак

Дух хоча жыць у нас –
мы пакліканы да вечнага жыцця