Пошук


31.01.2019 12:43   Тэкст: Дыякан Артур Ляшнеўскі / Паводле: часопіс «Наша вера» № 2 (84) 2018 г. / Catholic.by
Справа: выгляд касцёла ў Кургане. Злева: абраз св. Яна Боско з бакавога алтара курганскага касцёла

У дзень літургічнага ўспаміну св. Яна Боско, заснавальніка Таварыства св. Францішка Сальскага, або законніцкай супольнасці салезіянаў, знаёмімся з гісторыяй першага на нашых землях касцёла, асвячанага ў гонар гэтага святога сябра моладзі.

Калі чыгункай едзеш з Ліды да Гродна, па дарозе мінаеш маленькую станцыю пад назваю «Курган». На гэтай станцыі цягнік амаль ніколі не спыняецца, а навокал відаць толькі палі і лясы.

Цікава, ці задумаўся хто-небудзь, што гэта за станцыя такая знаходзіцца тут, сярод чыстага поля?..

Калісьці Курган быў адным з фальваркаў Рэчы Паспалітай у складзе Лідскага ваяводства. У самім фальварку было няшмат жыхароў, але навокал былі хутары, на якіх жылі і працавалі людзі. Тут знаходзіўся і двор мясцовай засцянковай шляхты — паноў Жураўскіх.

Сядзібны дом Жураўскіх, які пазней стаў законным салезіянскім домам

У 1925 г. сёстры Алена і Марыя Жураўскія ахвяравалі салезіянам, якія займаліся выхаваўчай дзейнасцю ў віленскіх майстэрнях, невялікі маёнтак на Лідчыне. Гэта і быў фальварак Курган і 110 гектараў зямлі пры ім. Зямлю перадалі законнікам на ўмовах часовага карыстання, каб яны мелі з яе даход і такім чынам падтрымлівалі дзейнасці сваіх сабратоў у Вільні.

Толькі ў 1932 г. салезіяне набылі Курган ва ўласнасць. Набыты імі сядзібны дом — твор драўлянага дойлідства, пабудаваны на ўзор тыповых сядзібаў дробнай шляхты на нашых землях, — меў даволі вялікія памеры. Аднак задуму стварыць тут дзіцячы дом для сіротаў не ўдалося рэалізаваць, паколькі фальварак знаходзіўся ў 3,5 км ад чыгуначнай станцыі, у 8 км ад пошты і на такой самай адлегласці ад парафіяльнага касцёла ў Белагрудзе.

Займаючыся тут гаспадарчай дзейнасцю, салезіяне бачылі вялікую патрэбу ў душпастырскай апецы для мясцовага насельніцтва.

У 1933 г. у Кургане быў заснаваны філіяльны дом віленскага кляштара салезіянаў з мэтай весці тут душпастырскую працу.

Першым салезіянінам, які прыбыў на служэнне ў Курган, стаў кс. Ігнацый Васілеўскі SDB. Праз некаторы час да яго далучыліся каад’ютары (законныя браты) Ігнацый Вольны і Ігнацый Янік. Тры Ігнацыя распачынаюць дзейнасць сярод духоўна занядбаных тутэйшых жыхароў. Законныя браты больш займаліся гаспадаркай, а святар пачаў збіраць аўчарню Хрыстовых авечак вакол былога маёнтка Жураўскіх.

1 красавіка 1934 г. папа Пій ХІ абвяшчае Яна Боско святым. З гэтай нагоды настаяцелі салезіянаў вырашылі пабудаваць у яго гонар касцёл, які павінен быў стаць перашй святыняй на тэрыторыі Рэчы Паспалітай з такім тытулам. Месцам будаўніцтва касцёла быў выбраны менавіта Курган.

На здымку: выгляд касцёла ў Кургане (не захаваўся)

Мясцовасць была вельмі беднай, таму ў якасці будаўнічага матэрыялу стала дрэва, якога хапала ў навакольных лясах. Яго набылі на сродкі ахвярадаўцаў.

Будаўніцтва доўжылася толькі год, і ўжо 15 кастрычніка 1935 г. у Кургане адбылося ўрачыстае асвячэнне касцёла пад тытулам св. Яна Боско.

Рэктарам новаасвячанага касцёла стаў яго будаўнік кс. Ігнацый Васілеўскі.

Касцёл св. Яна Боско ў Кургане быў творам народнага драўлянага дойлідства. Прамавугольны ў плане будынак святыні меў плоскую алтарную сцяну ззаду і невялічкі ганак-бабінец спераду. Святыня была накрыта двусхільным бляшаным дахам з сярэдніх памераў вежай-сігнатуркай з боку пярэдняга фасаду.

Вежачка была накрыта шатровым дахам з мядзяным крыжам у звянчэнні. На вежы таксама знаходзіўся звон «Ян Боско», які склікаў мясцовых жыхароў на малітву. Сцены касцёла і вежы былі ашаляваныя драўлянымі дошкамі. Па баках алтарнай часткі знаходзіліся дзве сакрыстыі.

Пасведчанне біскупа Анатоля Новака аб удзяленні святарскага пасвячэння кс. Юзафу Буяру SDB

Святыня была пастаўлена на высокім каменным падмурку з шырокімі сходамі перад уваходам. Унутры касцёл упрыгожвалі тры алтары, выкананыя ў салезіянскай майстэрні ў Вільні. У галоўным алтары быў размешчаны абраз Маці Божай Успамогі Хрысціянаў, а ў бакавых — св. Яна Боско і Святой Сям’і.

У 1935 г. у Кургане быў афіцыйна заснаваны законны дом салезіянаў, а справай арганізацыі тут самастойнай парафіі заняўся новы рэктар касцёла кс. Юзаф Буяр SDB, які ў 1940 г. змяніў кс. Ігнацыя Васілеўскага і праз год быў прызначаны пробашчам.

Салезіяне наладжваюць тут паўнацэннае душпастырства, якім ахопліваюць 648 мясцовых жыхароў.

У Кургане праводзіцца пастаянная катэхізацыя дзяцей і дарослых, адбываюцца рэгулярныя Імшы і набажэнствы ў касцёле, заснаваны парафіяльны хор, пры кляштары дзейнічае невялічкая базавая школа для хлопцаў, дзе выкладаюць салезіяне.

Канчатковаму зацвярджэнню парафіі перашкодзіла Другая сусветная вайна і нацысцкая акупацыя.

кс. Юзаф Буяр SDB
Кс. Юзаф Буяр разам з іншымі мясцовымі святарамі быў арыштаваны нацыстамі ў ліпені 1942 года. Ксяндзоў кінулі ў вязніцу ў Лідзе, дзе іх білі і зневажалі. Святары прадчувалі свой блізкі канец, і былі да гэтага духоўна падрыхтаваныя. 10 сакавіка 1943 г. іх павезлі на расстрэл, аднак кс. Буяр, які ў вязніцы моцна захварэў, па дарозе страціў прытомнасць. Салезіяніна вярнулі ў вязніцу, дзе 16 сакавіка ён памёр у пакутах і самоце. Яго цела разам з целамі расстраляных святароў пахавалі ў супольнай магіле ў Лідзе.

На месца кс. Буяра ў Курган прыбыў кс. Францішак Цафалка SDB, аднак савецкая ўлада не згадзілася на служэнне салезіянаў і прымусіла іх пакінуць Курган. Выезд адсюль законнікаў стаў пачаткам упадку гэтай мясцовасці. Зямля, якая належала ордэну, сталі ўласнасцю калгаса.

Касцёл пэўны час стаяў зачынены, аднак у 1960 г. бязбожныя савецкія ўлады разабралі на дрэва першую на нашых землях святыню ў гонар св. Яна Боско.

Сёння сярод дрэваў і хмызнякоў відаць толькі каменны падмурак і ганак касцёла. Непадалёк знаходзіцца магіла забітых нацыстамі выхаванцаў, а воддаль ляжаць касцёльныя крыжы з мядзянымі цыбулінамі, якія цудам захаваліся, забытыя ў зарасніках. Салезіянскі дом, былы фальварак Жураўскіх, цяпер цалкам занядбаны і паступова разбураецца.

Помнік на супольнай магіле забітых святароў у Лідзе

Гора-будаўнікі «светлай будучыні» без Бога насамрэч нічога не пабудавалі, а толькі разбурылі: нацысты забілі святароў, а камуністы знішчылі ўсё астатняе…

Магіла забітых нацыстамі салезіянскіх выхаванцаў

Курган цяпер цяжка знайсці. Аднак, нягледзячы на імкненне злой моцы знішчыць веру і рэлігію на нашай святой зямлі, памяць аб курганскім касцёле да гэтага часу жыве. Жыве таксама і памяць пра законнікаў — духоўных сыноў св. Яна Боско, якія калісьці прыйшлі на лідскую зямлю, каб у салезіянскай харызме сеяць Божае насенне.

Дзякуючы ахвярнай працы салезіянаў Курган стаў яшчэ адной рэліквіяй беларускай зямлі.

Месца, дзе раней стаяў касцёл св. Яна Боско

Рэліквіяй, якая сведчыць аб тым, як хаўруснікі зла жадалі выдаліць Бога з нашай памяці, аднак з сэрцаў Яго выдаліць не ўдалося. Падмурак першага на нашых землях касцёла св. Яна Боско самотна хаваецца сярод хмызнякоў. Ён выглядае, нібы Хрыстова грабніца, якая чакае цуду ўваскрасення.

Абноўлена 01.02.2019 12:55
Пры выкарыстанні матэрыялаў Catholic.by спасылка абавязковая. Калі ласка, азнаёмцеся з умовамі выкарыстання

Дарагія чытачы! Catholic.by — некамерцыйны праект, існуе за кошт ахвяраванняў і дабрачыннай дапамогі. Мы просім падтрымаць нашу дзейнасць. Ці будзе наш партал існаваць далей, у значнай ступені залежыць ад вас. Шчыра дзякуем за ахвярнасць, молімся за ўсіх, хто нас падтрымлівае.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Папа Францішак

Спагадлівасць - гэта праява Божай
Міласэрнасці, адзін з сямі дароў Святога Духа