Пасланне да Габрэяў

1

Езус, Сын Божы, вышэйшы за анёлаў

¹Шмат разоў і па-рознаму прамаўляў калісьці Бог да айцоў нашых праз прарокаў, ²у гэтыя апошнія дні прамовіў да нас праз Сына, якога ўстанавіў спадкаемцам усяго, праз якога і стварыў сусвет.

³Ён, будучы адлюстраваннем Ягонай славы і вобразам Ягонай сутнасці і падтрымліваючы ўсё словам сваёй моцы, здзейсніў ачышчэнне ад грахоў, сеў праваруч Велічы на вышынях ⁴і стаў настолькі вышэйшым за анёлаў, наколькі больш слаўнае, чым яны, атрымаў у спадчыну імя.

⁵Бо калі і каму з анёлаў Ён сказаў:

«Ты – Сын Мой,Я сёння нарадзіў Цябе»,і яшчэ: «Я буду Яму Айцом,а Ён будзе Мне Сынам»?

⁶Калі ж зноў увядзе Першароднага ў свет, скажа:

«Няхай паклоняцца Ямуўсе анёлы Божыя».

⁷І кажа анёлам:

«Ён робіць сваіх анёлаў вятрамі, а слугаў сваіх – полымем агню»,⁸а Сыну: «Трон Твой, Божа, навекі вякоў, і жазло праведнасці – гэта жазло Твайго валадарства.⁹Тыпалюбіў справядлівасць і ўзненавідзеў беззаконне, таму Твой Бог намасціў Цябе, Божа, алеем радасці больш, чым саўдзельнікаў Тваіх».

¹⁰А таксама:

«Ты ў пачатку, Пане, паставіў на падмурку зямлю, і нябёсы – справа Тваіх рук.¹¹Яныпрамінуць, а Ты застанешся; і састарэюць усе, як вопратка,¹²аТы скруціш іх, быццам адзенне, і яны зменяцца. Ты адзін і той жа, і не скончацца Твае гады».

¹³Каму з анёлаў Ты калі-небудзь сказаў:

«Сядзь праваруч Мяне,пакуль Я не пакладу непрыяцеляў Тваіх пад падножжа ног Тваіх»?

¹⁴Ці ж не ўсе яны службовыя духі, пасланыя дзеля служэння тым, хто павінен атрымаць у спадчыну збаўленне?

2

Напамін

¹Таму мы павінны пільна зважаць на пачутае, каб выпадкам не заблукаць. ²Бо калі слова, сказанае анёламі, было моцным, і кожнае злачынства і непаслухмянасць атрымала законную адплату, ³то і мы не ўратуемся, калі занядбаем такое вялікае збаўленне. Напачатку яно было абвешчана Панам і ўмацаванае сярод нас тымі, хто яго пачуў. ⁴А Бог адначасова засведчыў пра яго знакамі і цудамі, і разнастайнымі моцамі і дарамі Духа Святога паводле Яго волі.

Адкупленне, здзейсненае Хрыстом, а не анёламі

⁵Не анёлам Бог падпарадкаваў будучы свет, пра які мы кажам. ⁶Наадварот, хтосьці засведчыў дзесьці, кажучы:

«Чым ёсць чалавек, што Ты памятаеш пра яго, або сын чалавечы, што Ты клапоцішся аб ім?⁷Тыўчыніў яго мала меншым ад анёлаў; славаю і пашанай увянчаў яго,⁸усё паклаў пад ягоныя ногі».

Калі ж падпарадкаваў яму ўсё, то не пакінуў нічога непадпарадкаваным яму. Цяпер мы яшчэ не бачым, каб усё было падпарадкавана яму, ⁹але мы бачым Езуса, які быў мала меншым ад анёлаў, увенчаны славаю і пашанаю, бо спазнаў смерць, каб з ласкі Божай за ўсіх пакаштаваць смерці.

¹⁰Бо належала, каб той, дзеля якога ўсё і праз якога ўсё, які прывёў да славы многіх сыноў, учыніў дасканалым праз цярпенні правадыра збаўлення іхняга. ¹¹Бо і той, хто асвячае, і тыя, каго асвячаюць, – усе ад Адзінага. Таму Ён не саромеецца называць іх братамі, ¹²кажучы:

«Абвяшчу імя Тваё братам маім, сярод сходу праслаўлю Цябе»,¹³І яшчэ: «Я буду спадзявацца на Яго». І зноў: «Вось Я і дзеці, якіх даў Мне Бог».

¹⁴Паколькі дзеці маюць удзел у целе і крыві, таму ў іх падобным чынам прыняў удзел таксама Езус, каб праз смерць нізрынуць таго, хто мае ўладу над смерцю, гэта значыць, д’ябла, ¹⁵каб збавіць тых, хто ўсё жыццё быў зняволены страхам перад смерцю. ¹⁶Бо, сапраўды, Ён дапамагае не анёлам, а патомству Абрагама. ¹⁷Таму Ён павінен быў ва ўсім прыпадобніцца да братоў, каб стаць міласэрным і верным першасвятаром у справах Божых для ўміласціўлення за грахі народу. ¹⁸Бо, як Ён цярпеў, праходзячы праз выпрабаванні, так можа дапамагчы тым, каго выпрабоўваюць.

3

Хрыстус пераўзыходзіць Майсея

¹Браты святыя, удзельнікі нябеснага паклікання, зразумейце Апостала і Першасвятара нашага вызнання, Езуса, ²бо Ён верны таму, хто Яго ўстанавіў, як і Майсей ва ўсім доме Яго. ³Ён варты настолькі большай пашаны, чым Майсей, наколькі большую пашану, чым дом, мае яго будаўнік. ⁴Кожны дом хтосьці будуе, а той, хто збудаваў усё, – гэта Бог. ⁵І Майсейбыў верным ва ўсім доме Яго як слуга дзеля сведчання пра тое, што трэба было сказаць. ⁶Хрыстус жа як Сын у доме Яго, а Ягоным домам з’яўляемся мы, калі толькі захаваем адвагу і слаўную надзею.

Абяцанне ўдзелу ў адпачынку Бога

⁷Як кажа Дух Святы:

«Сёння, калі пачуеце Ягоны голас,⁸нерабіце жорсткімі сэрцы вашыя, як учас бунту, у дзень выпрабавання ў пустыні,⁹дзе,спакушаючы, выпрабоўвалі Мяне бацькі вашыя хоць бачылі справы Мае¹⁰напрацягу сарака гадоў. Таму Я і разгневаўся на пакаленне тое, і сказаў: Яны заўсёды блукаюць у сэрцы, не пазналі яны шляхоў Маіх.¹¹ТамуЯ прысягнуў у гневе Маім, што яны не ўвойдуць у Мой адпачынак».

¹²Глядзіце, браты, каб не было ў каго з вас ліхога сэрца бязвер’я, якое аддаляе ад жывога Бога. ¹³Але настаўляйце адзін аднаго штодня, пакуль можна казаць «сёння», каб ніхто з вас не стаў жорсткім праз падман граху.

¹⁴Бо мы станемся саўдзельнікамі Хрыста, калі да канца захаваем моцную надзею, якую мелі ад пачатку.

¹⁵Таму гаворыцца:

«Сёння, калі пачуеце голас Ягоны, не рабіце жорсткімі сэрцы вашыя, як падчас бунту».

¹⁶Дык хто ж тыя, хто, пачуўшы, узбунтаваўся? Гэта ж не ўсе тыя, хто з Майсеем выйшаў з Егіпта? ¹⁷На каго Ён гневаўся сорак гадоў? Ці не на тых, хто зграшыў і чые трупы засталіся на пустыні? ¹⁸Каму пакляўся, што не ўвойдуць у Ягоны адпачынак, калі не тым, хто не паслухаўся? ¹⁹І мы бачым, што яны не змаглі ўвайсці з прычыны бязвер’я.

4

¹Пакуль яшчэ трывае абяцанне ўвайсці ў адпачынак Божы, будзем баяцца, каб нехта з вас не аказаўся пазбаўленым яго. ²Бо мы атрымалі добрую навіну так, як і тыя, хто выйшаў з Егіпта. Але пачутае слова не прынесла ім карысці, бо яны не паядналіся ў веры з тымі, хто чуў. ³Аднак мы, якія верым, уваходзім у адпачынак, паводле сказанага Ім:

«Я пакляўся ў гневе Маім, што яны не ўвойдуць у Мой адпачынак», хоць справы былі завершаны ад заснавання свету. ⁴Бо так дзесьці сказаў пра сёмы дзень: «І на сёмы дзень адпачыў Бог ад усёй працы сваёй». ⁵І ў гэтым месцы зноў: «Яны не ўвойдуць у Мой адпачынак!» ⁶Таму, калі некаму застаецца ўвайсці ў яго, а тыя, каму раней была абвешчана добрая навіна, не ўвайшлі ў яго праз непаслухмянасць, ⁷Бог зноў прызначае нейкі дзень, «сёння», кажучы, як раней было сказана, праз Давіда пасля такога доўгага часу:

«Сёння, калі пачуеце Ягоны голас, не рабіце жорсткімі сэрцы вашыя».

⁸Бо калі б Езус Навін даў ім адпачынак, ён не казаў бы пасля пра іншы дзень. ⁹Таму шабат усё яшчэ застаецца для народу Божага. ¹⁰І хто ўвайшоў у Яго адпачынак, той адпачывае ад сваіх справаў, як і Бог ад сваіх.

¹¹Таму будзем старацца ўвайсці ў гэты адпачынак, каб ніхто не пайшоў за тым самым прыкладам непаслухмянасці. ¹²Слова Божае жывое і дзейснае, вастрэйшае за ўсялякі меч двусечны. Яно пранікае ажно да падзелу душы і духа, суставаў і шпіку і здольнае судзіць думкі і намеры сэрца. ¹³І няма стварэння, схаванага ад Яго, але ўсё аголена і адкрыта перад вачыма таго, перад якім мы адкажам.

Хрыстус – сапраўдны першасвятар

¹⁴Маючы першасвятара вялікага, які прайшоў нябёсы, Езуса, Сына Божага, будзем цвёрда трымацца вызнання нашага. ¹⁵Бо мы маем не такога першасвятара, які не мог бы спачуваць нашым слабасцям, але такога, які, паводле падабенства, зведаў усе выпрабаванні, акрамя граху. ¹⁶Таму наблізімся з даверам да трона ласкі, каб атрымаць міласэрнасць і знайсці ласку для своечасовай дапамогі.

5

¹Кожны першасвятар, якога выбіраюць з людзей, прызначаны для людзей у справах Божых, каб прыносіць дары і ахвяры за грахі. ²Ён можа спачуваць тым, хто не ведае і блукае, бо і сам мае ў сабе слабасць. ³Таму ён павінен як за народ, так і за сябе прыносіць ахвяры за грахі.

⁴Ніхто сам не бярэ сабе гэтага гонару, апроч пакліканага Богам, як і Аарон. ⁵Так і Хрыстус не сам сябе праславіў, стаўшы першасвятаром, але той, хто сказаў Яму:

«Ты Сын Мой, Я Цябе сёння нарадзіў»; ⁶як і ў іншым месцы кажа: «Ты святар навекі на ўзор Мэльхізэдэка».

⁷Хрыстус у дні свайго цела з моцным голасам і са слязьмі ўзнёс малітвы і просьбы да таго, хто мог уратаваць Яго ад смерці, і быў выслуханы за сваю пакорлівасць. ⁸Хоць быў Сынам, навучыўся паслухмянасці праз тое, што выцерпеў. ⁹І, будучы дасканалым, стаў для ўсіх, хто Яму паслухмяны, прычынаю вечнага збаўлення; ¹⁰і Богам быў абвешчаны першасвятаром на ўзор Мэльхізэдэка.

Перасцярога перад адступніцтвам

¹¹Пра гэта можамшматсказаць, але цяжка вам гэта растлумачыць, бо сталі вы няздольнымі слухаць.¹²Хоць вы павінны быць ужо настаўнікамі з увагі на час, аднак вы зноў патрабуеце, каб хтосьці вучыў вас асновам Божага вучэння, і вы зноў сталі тымі, каму патрэбна малако, а не цвёрдая ежа. ¹³Кожны, хто корміцца малаком, не мае досведу ў вучэнні справядлівасці, бо ён – немаўля. ¹⁴Цвёрдая ежа – для сталых, бо яны здабылі ўменнеадрозніваць даброізло.

6

¹Пакінем жа пачатак Хрыстовага вучэння ды звернемся да таго, што дасканалае. Не будзем закладваць зноў падмурак, якім з’яўляецца адыход ад мёртвых учынкаў і вера ў Бога, ²вучэнне аб хросце, ускладанні рук, уваскрашэнні і вечным судзе. ³І гэта зробім, калі толькі дазволіць Бог.

⁴Бо немагчыма, каб тыя, якія ўжо раз былі асвячаныя і пакаштавалі нябеснага дару ды сталіся ўдзельнікамі Святога Духа, ⁵якія пакаштавалі дабрыні Божага слова і моц будучага веку, ⁶але адпалі, маглі зноў навярнуцца. Яны крыжуюць у сабе Сына Божага і зневажаюць Яго. ⁷Зямля, калі п’е дождж, які часта падае на яе, родзіць расліны на карысць тым, хто яе абрабляе, атрымлівае благаслаўленне ад Бога. ⁸Калі ж дае пустазелле, то яна непрыдатная і блізкая да праклёну, і ў канцы будзе спалена.

⁹Мы, хоць так кажам, спадзяемся на вас, умілаваныя, што вы лепшыя і трымаецеся збаўлення. ¹⁰Бог не з’яўляецца несправядлівым, каб забыцца пра вашую працу і любоў, якую вы засведчылі ў Ягонае імя падчас мінулага і цяперашняга служэння святым. ¹¹Таму жадаем, каб кожны з вас да канца засведчыў такую самую руплівасць у дачыненні да паўнаты надзеі, ¹²каб вы не разленаваліся, але наследавалі тых, хто праз веру і доўгацярплівасць атрымлівае ў спадчыну абяцанні.

Непарушнае Божае абяцанне

¹³Даўшы абяцанне Абрагаму, Бог не мог паклясціся нікім большым і таму пакляўся самім сабою, ¹⁴кажучы: «Сапраўды благаслаўлю цябе і памножу цябе». ¹⁵А паколькі той цярпліва чакаў, атрымаў абяцанае. ¹⁶Бо людзі клянуцца нечым большым, і заканчэнне кожнай сваёй спрэчкі яны падмацоўваюць клятвай. ¹⁷Таму і Бог, жадаючы яшчэ больш выразна паказаць спадкаемцам абяцання нязменнасць сваёй волі, пацвердзіў яго клятвай, ¹⁸каб дзякуючы дзвюм нязменным рэчам, у якіх не можа Бог зманіць, мы, якія прыбеглі схапіцца за прапанаваную надзею, мелі цвёрдую заахвоту. ¹⁹Гэтая надзея для нас нібы якар душы, надзейны і моцны, які пранікае ўнутр па-за заслону, ²⁰куды як папярэднік увайшоў за нас Езус, навекі стаўшы першасвятаром на ўзор Мэльхізэдэка.

7

Мэльхізэдэк – правобраз Хрыста

¹Мэльхізэдэк, кароль Салема, святар Найвышэйшага Бога, выйшаў насустрач Абрагаму, які вяртаўся пасля паразы каралёў, і благаславіў яго. ²Абрагамудзяліў яму дзесяціну з усяго. Імя ж ягонае азначае перш за ўсё «кароль справядлівасці», а потым – «кароль Салема», што значыць «кароль спакою». ³Без бацькі, без маці, без радаводу, не маючы ні пачатку дзён, ні канца жыцця, але прыпадобнены да Сына Божага, ён застаецца святаром назаўсёды.

⁴Падумайце, які вялікі той, каму патрыярх Абрагам даваў дзесяціну з першага плёну. ⁵І тыя сыны Левія, якія атрымліваюць святарства, маюць наказ збіраць дзесяціну з народу паводле Закону, гэта значыць са сваіх братоў, хоць яны таксама нашчадкі Абрагама. ⁶А той, хто не паходзіў з іх роду, атрымаў дзесяціну ад Абрагама і благаславіў таго, хто меў абяцанне. ⁷Без ніякіх спрэчак, меншы атрымлівае благаслаўленне ад таго, хто больш значны.

⁸Тут таксама бяруць дзесяціну людзі, якія паміраюць, а там – той, чыё жыццё засведчана. ⁹І калі можна так сказаць, праз Абрагама і Левій, які збірае дзесяціну, сам даў дзесяціну, ¹⁰паколькі ён быў яшчэ ў бацькоўскіх сцёгнах, калі яму насустрач выйшаў Мэльхізэдэк.

Хрыстус і левіты

¹¹Калі б дасканаласці ўдалося дасягнуць праз левіцкае святарства (бо народ праз іх атрымаў Закон), ці была б патрэба ўстанаўліваць яшчэ аднаго святарана ўзор Мэльхізэдэка, а не на ўзор Аарона? ¹²Бо разам са зменай святарства неабходна правесці і змену Закону. ¹³Той жа, пра каго гаворыцца, належаў да іншага пакалення, з якога ніхто не служыў алтару. ¹⁴Вядома, што наш Пан выйшаў з пакалення Юды, а Майсей нічога не згадваў наконт святароў з гэтага пакалення.

¹⁵Гэта яшчэ больш відавочна, калі на падабенства Мэльхізэдэка паўстае іншы святар, ¹⁶які з’явіўся не паводле закону цялеснага наказу, але паводле моцы незнішчальнага жыцця. ¹⁷Бо засведчана пра Яго:

«Ты святар навекі на ўзор Мэльхізэдэка».

¹⁸Таму папярэдняя запаведзь скасоўваецца з прычыны яе слабасці ці бескарыснасці. ¹⁹Закон нічога не зрабіў дасканалым, але даў лепшую надзею, праз якую мы набліжаемся да Бога.

²⁰Наколькі гэта было пацверджана клятвай, таму што іншыя станавіліся святарамі без клятвы, ²¹а Ён з клятваю, бо пра Яго сказана:

«Пакляўся Пан і не будзе шкадаваць: Ты святар навекі», ²²настолькі Езус стаў зарукай лепшага запавету.

Нязменнасць Хрыстовага святарства

²³Паколькі смерць не дазваляла ім трываць,шмат было тых, хто станавіўся святаром. ²⁴Але гэты, паколькі трывае вечна, мае непрамінальнае святарства. ²⁵Таму і можа Ён ва ўсе часы збаўляць тых, хто прыходзіць праз Яго да Бога, будучы заўсёды жывым, каб заступацца за іх.

²⁶Такі і павінен быць у нас першасвятар: святы, нявінны, беззаганны, адлучаны ад грэшнікаў і ўзнесены вышэй за нябёсы. ²⁷Ён не мае патрэбы, як тыя першасвятары, прыносіць штодня ахвяры спачатку за свае грахі, а потым за грахі народу. Ён зрабіў гэта раз назаўсёды, ахвяраваўшы самога сябе. ²⁸Бо Закон устанаўлівае першасвятарамі людзей, якія маюць слабасць, а слова клятвы, дадзенай пасля Закону, устанаўлівае Сына, дасканалага навекі.

8

Новае святарства і новая святыня

¹Галоўнае ў сказаным гэта тое, што ў нас ёсць такі першасвятар, які сядзіць праваруч трона Велічы ў нябёсах ²як слуга святыні і праўдзівай скініі, узведзенай Панам, а не чалавекам.

³Бо кожны першасвятар пастаўлены, каб прыносіць дары і ахвяры. Таму неабходна, каб і Ён меў, што ахвяраваць. ⁴Калі б Ён заставаўся на зямлі, не быў бы святаром, паколькі тут ёсць святары, якія прыносяць дары паводле Закону. ⁵Яны служаць узору і ценю нябесных рэчаў, як наказана было Майсею, калі ён збіраўся завяршыць скінію. Бо яму было сказана: «Глядзі, каб зрабіў усё паводле ўзору, паказанага табе на гары». ⁶Цяпер жа Ён атрымаў настолькі вышэйшае служэнне, наколькі стаў пасрэднікам лепшага запавету, заснаванага на лепшых абяцаннях. ⁷Калі б першы запавет быў беззаганны, не шукалі б месца для другога. ⁸Бо як дакор ім гаворыцца: «Вось надыходзяць дні, – кажа Пан, – калі Я ўстанаўлю з домам Ізраэля і домам Юды новы запавет.⁹Нетакі запавет, які ўстанавіў Я з айцамі іхнімі ў дзень, калі ўзяў іх за руку, каб вывесці з егіпецкай зямлі, таму што яны не вытрывалі ў Маім запавеце, і Я перастаў клапаціцца пра іх», – кажа Пан.¹⁰«Восьтой запавет, які заключу з домам Ізраэля пасля гэтых дзён, – кажа Пан, – Я ўкладу законы Мае ў розум іхні і на сэрцах іхніх напішу іх, і буду для іх Богам, а яны будуць Маім народам.¹¹Ініхто больш не будзе вучыць бліжняга свайго, і ніхто – свайго брата, кажучы: “Пазнай Пана”, бо ўсе яны, ад малога да вялікага, будуць ведаць Мяне.¹²Тамушто буду міласцівы да несправядлівасцяў іхніх і больш не буду ўспамінаць іхніх грахоў».

¹³Кажучы пра новы запавет, Ён абвяшчае састарэлым першы; а тое, што становіцца даўнім і старэе, блізкае да знішчэння.

9

Хрыстус увайшоў у новую святыню

¹Першы запавет меў прадпісанні наконт Божага служэння, а таксама зямную святыню. ²Была ўзведзена першая скінія, якая называецца «Святое», і ў ёй былі падсвечнік, стол і ахвярныя хлябы. ³А за другой заслонаю была скінія, якая называлася «Святое Святых». ⁴Мела яна залатую кадзільніцу і каўчэг запавету, пакрыты з кожнага боку золатам, у якім была залатая пасудзіна з маннай, кій Аарона, які расцвіў, ды табліцы запавету. ⁵Зверху над каўчэгам былі херубімы славы, якія ахіналі века ўміласціўлення. Аб гэтым падрабязна няма патрэбы цяпер гаварыць.

⁶Усё было так уладкавана, каб святары, здзяйсняючы служэнне, маглі ў кожную хвіліну ўвайсці ў першую скінію. ⁷У другую ж раз у год уваходзіў толькі адзін першасвятар, і не без крыві, якую прыносіў у ахвяру за грахі свае і свайго народу.⁸Гэтым Дух Святы паказвае, што яшчэ не адкрылася дарога ўсвятыню, пакуль стаіць першая скінія.⁹Гэта вобраз цяперашняга часу, калі прыносяцца дары і ахвяры, якія не могуць зрабіць дасканалым сумленне таго, хто служыць. ¹⁰Гэта толькі знешнія прадпісанні, устаноўленыя да часу іх змянення, і датычаць толькі страў, напояў і розных абмыванняў.

Плён ахвяры Хрыста

¹¹Хрыстус, прыйшоўшы як першасвятар будучых дабротаў, праз большую і дасканалейшую нерукатворную скінію, гэта значыць не з гэтага свету, ¹²і не праз кроў казлоў і быкоў, а праз сваю кроў раз і назаўсёды ўвайшоў у Святое Святых, здабыўшы вечнае адкупленне. ¹³Бо, калі кроў казлоў і быкоў, і попел ялаўкі праз пасыпанне асвячае апаганеных, каб чыстым стала цела, ¹⁴то наколькі ж больш кроў Хрыста, які праз вечнага Духа сябе самога ахвяраваў як беззаганнага Богу, ачысціць нашае сумленне ад мёртвых учынкаў дзеля служэння жывому Богу.

¹⁵І таму Ён стаў пасрэднікам новага запавету, каб праз Яго смерць, якая была дзеля адкуплення ад злачынстваў, учыненых у першым запавеце, атрымалі абяцанае тыя, хто пакліканы да вечнай спадчыны. ¹⁶Дзе запавет, там трэба чакаць смерці яго складальніка, ¹⁷бо запавет набывае моц пасля памерлых і ніколі не мае моцы, пакуль жыве яго складальнік. ¹⁸Таму і першы запавет не быў зацверджаны без крыві. ¹⁹Калі Майсей абвясціў усяму народу кожную запаведзь паводле Закону, ён узяў кроў цялят і казлоў з вадою, пунсовую воўну ды ісопам акрапіў саму кнігу і ўвесь народ, кажучы: ²⁰«Гэта кроў запавету, які Бог наказаў вам». ²¹Таксама і скінію, і ўвесь посуд для публічнага служэння акрапіў крывёю. ²²Дый амаль усё паводле Закону ачышчаецца крывёю, а без праліцця крыві не бывае даравання.

²³Таму было неабходна, каб вобразы нябесных рэчаў так ачышчаліся, а само нябеснае патрабавала яшчэ лепшых ахвяраў, чым гэтыя. ²⁴Хрыстус увайшоў не ў святыню, пабудаваную рукамі на ўзор праўдзівай, але ў само неба, каб цяпер заступіцца за нас перад абліччам Бога.²⁵ІнакшЯму прыйшлося б шматразова прыносіць сябе ў ахвяру, як робіць гэта першасвятар, калі штогод уваходзіць у Святое Святых з чужою крывёю.²⁶Яму трэба было б шмат разоў цярпець ад пачатку свету. Цяпер жа Ён адзін раз на сканчэнні вякоў з’явіўся дзеля знішчэння граху сваёю ахвяраю. ²⁷І як людзям прызначана раз памерці, а пасля гэтага – суд, ²⁸так і Хрыстус, раз ахвяраваўшы сябе, каб панесці грахі многіх, другі раз не з прычыны граху, а дзеля збаўлення з’явіцца тым, хто чакае Яго.

10

Крыніца вечнага збаўлення

¹Закон мае цень будучых дабротаў, але не сам вобраз справаў. Таму адныя і тыя ж ахвяры, якія заўсёды прыносяцца штогод, ніколі не могуць зрабіць дасканалымі тых, хто з імі прыходзіць. ²Бо ці не перасталі б яны прыносіць ахвяры, калі б тыя, хто здзяйсняе служэнне, раз ачысціўшыся, ужо не мелі б ніякага ўсведамлення грахоў. ³Але ў гэтых ахвярах – штогадовы напамін пра грахі, ⁴бо немагчыма, каб кроў быкоў ды казлоў знішчала грахі. ⁵Хрыстус прыходзіць у свет і кажа:

«Ахвяры і прынашэння Ты не захацеў, але цела падрыхтаваў Мне.⁶Усеспаленні і ахвяры за грэх не даспадобы Табе.⁷ТадыЯ сказаў: Вось іду, як у пачатку кнігі напісана пра Мяне, каб выканаць волю Тваю, Божа».

⁸Перад гэтым Ён сказаў: «Ахвяраў і прынашэнняў, і ўсеспаленняў, і ахвяраў за грэх Ты не захацеў і не ўпадабаў», хоць прыносяцца яны паводле Закону. ⁹Пасля сказаў: «Вось іду, каб выканаць волю Тваю». Адмяняе першае, каб устанавіць другое. ¹⁰Паводле гэтай волі мы раз і назаўсёды асвячаныя ахвяраю цела Езуса Хрыста.

¹¹Кожны святар штодня стаіць у служэнні і шмат разоў прыносіць адны і тыя ж ахвяры, якія ніколі не могуць знішчыць грахоў. ¹²А Езус Хрыстус, прынёсшы адну ахвяру за грахі, назаўсёды сеў праваруч Бога, ¹³чакаючы таго часу, калі ворагі Ягоныя будуць пакладзены да падножжа ног Ягоных. ¹⁴Ён адной ахвярай назаўсёды зрабіў дасканалымі тых, каго асвячаюць. ¹⁵Пра гэта сведчыць нам і Дух Святы, бо сказана: ¹⁶«Вось запавет, які ўстанаўлю з імі пасля гэтых дзён, – кажа Пан, – і ўкладу законы Мае ў іхнія сэрцы, і запішу іх у розуме іхнім,¹⁷аграхоў і беззаконняў іх больш не ўспомню».

¹⁸А дзе ёсць прабачэнне грахоў, там ужо няма ахвяры за іх.

Заклік да вернасці

¹⁹Браты, маючы адвагу ўвайсці праз кроў Езуса ў Святое Месца новым і жывым шляхам, ²⁰які Ён адкрыў нам праз заслону, гэта значыць, праз сваё цела; ²¹маючы вялікага святара над Божым домам, ²²наблізімся са шчырым сэрцам і ў паўнаце веры, акрапіўшы сэрцы ад нячыстага сумлення і абмыўшы целы чыстаю вадою. ²³Будзем непахісна трымацца вызнання надзеі, бо верны той, хто абяцаў. ²⁴Будзем зважаць адзін на аднаго, каб заахвочваць да любові і добрых учынкаў. ²⁵Не пакідайма нашага сходу, як стала звычаем некаторых, але будзем заахвочваць адзін аднаго, і тым больш, чым больш бачыце, як набліжаецца гэты дзень.

²⁶Калі мы добраахвотна грашым, атрымаўшы пазнанне праўды, то ўжо больш не застаецца ахвяры за грахі, ²⁷але нейкае жахлівае чаканне суда і лютасці агню, які павінен паглынуць праціўнікаў. ²⁸Кожны, хто парушае Закон Майсея, падлягае смерці без літасці на падставе сведчаннядвух ці трох сведкаў. ²⁹Падумайце, наколькі большага пакарання заслугоўваюць тыя, хто зняважыў Божага Сына і зганьбіў кроў запавету, якой быў асвячаны, і пагардзіў Духам ласкі? ³⁰Мы ж ведаем таго, хто сказаў: «Помста за Мною, Я адплачу». І далей: «Сам Пан будзе судзіць свой народ». ³¹Жахлівая рэч – патрапіць у рукі жывога Бога.

³²Узгадайце мінулыя дні, калі вы, будучы прасветленымі, вытрымалі цяжкія пакуты змагання. ³³То вас выстаўлялі як відовішча на знявагі і ўціск, то вы станавіліся супольнікамі тых, з кім так абыходзіліся. ³⁴Бо вы суперажывалі з тымі, хто ў кайданах, і з радасцю ўспрымалі рабаванне вашай маёмасці, ведаючы, што ёсць у вас лепшая і трывалая маёмасць. ³⁵Дык не пакідайце вашай адвагі, якая мае вялікую ўзнагароду. ³⁶А цярплівасць патрэбна вам, каб, выконваючы волю Божую, вы атрымалі абяцанае.

³⁷Таму што яшчэ крыху, і з’явіцца той, хто павінен прыйсці, і не спозніцца. ³⁸Амой справядлівы будзе жыць дзякуючы веры, і, калі адступіцца, не ўпадабае яго мая душа.

³⁹Але мы не належым да тых, хто адступаецца сабе на згубу, але да тых, хто верыць, каб атрымаць жыццё.

11

Прыклады верыў Старым Запавеце

¹Вера – гэта зарука таго, на што мы спадзяёмся, і доказ таго, чаго мы не бачым. ²Праз яе продкі атрымалі сведчанне.

³Праз веру мы разумеем, што вякі былі ўладкаваныя словам Божым, так што з нябачнага ўзнікла бачнае.

⁴Вераю Абэль прынёс Богу лепшую ахвяру, чым Каін. Дзякуючы ёй ён атрымаў сведчанне сваёй справядлівасці, таму што Бог засведчыў пра дары ягоныя, і дзякуючы ёй ён прамаўляе нават пасля смерці.

⁵Вераю Энох быў перанесены, каб не бачыць смерці, і не знайшлі яго, таму што Бог перанёс яго. Бо перад перанясеннем было засведчана яму, што ён спадабаўся Богу. ⁶А без веры немагчыма спадабацца, бо той, хто падыходзіць да Бога, павінен верыць, што Ён існуе і дае ўзнагароду тым, хто Яго шукае.

⁷Вераю Ной атрымаў перасцярогу наконт таго, што яшчэ не было бачным, і ў Божай боязі пабудаваў каўчэг, каб уратаваць свой дом. Праз веру ён асудзіў свет і стаў спадкаемцам справядлівасці паводле веры.

⁸Дзякуючы веры пакліканы Абрагам паслухаўся і пайшоў у месца, якое павінен быў атрымаць у спадчыну. Ён выйшаў, не ведаючы, куды ідзе.

⁹Дзякуючы веры ён пасяліўся на абяцанай зямлі, як на чужыне, жывучы ў шатрах з Ісаакам і Якубам, сунаследнікамі таго самага абяцання. ¹⁰Бо ён чакаў горада, закладзенага на моцным падмурку, дойлідам і будаўніком якога ёсць Бог.

¹¹Дзякуючы веры і бясплодная Сара, насуперак старому ўзросту, атрымала сілу, каб зачаць патомства, паколькі лічыла годным даверу таго, хто даў абяцанне. ¹²Таму ад аднаго чалавека, і гэта ад амярцвелага, нарадзілася так шмат, якзорак нябесных і незлічоных пясчынак на беразе мора.

¹³Усе яны памерлі ў веры, не атрымаўшы абяцанняў, але ўбачыўшы іх здалёк і прывітаўшы, прызналі, што яны самі вандроўнікі і чужынцы на зямлі. ¹⁴Бо тыя, хто так кажа, паказваюць, што яны шукаюць айчыну. ¹⁵Калі б яны памяталі аб той, з якой выйшлі, то мелі б нагоду вярнуцца. ¹⁶Цяпер жа яны імкнуцца да лепшай, гэта значыць, да нябеснай айчыны. Таму Бог не саромеецца, што яны называюць Яго сваім Богам, бо Ён падрыхтаваў ім горад.

¹⁷Праз веру Абрагам, калі Бог выпрабоўваў яго, ахвяраваў Ісаака. Той, хто атрымаў абяцанне, прынёс нават адзінароднага сына, ¹⁸пра якога сказана: «У Ісааку назавецца патомства тваё». ¹⁹Ён лічыў, што Бог мае моц уваскрасіць, таму і атрымаў яго як правобраз.

²⁰Праз веру ў будучыя рэчы Ісаак благаславіў Якуба і Эзава.

²¹Праз веру Якуб, паміраючы, благаславіў кожнага з сыноў Юзафа і пакланіўся перад верхам яго кія.

²²Праз веру Юзаф, паміраючы, успомніў аб выйсці сыноў Ізраэля і даў даручэнне адносна сваіх касцей.

²³Праз веру бацькі Майсея ўкрывалі яго на працягу трох месяцаў пасля нараджэння, бо бачылі прыгажосць дзіцяці і не спалохаліся загаду фараона.

²⁴Праз веру Майсей, калі вырас, не захацеў звацца сынам дачкі фараона. ²⁵Больш жадаў пакутаваць разам з Божым народам, чым мець часовую грахоўную прыемнасць. ²⁶Большым багаццем за скарбы Егіпта лічыў знявагі Хрыстовыя, бо памятаў аб узнагародзе.

²⁷Праз веру пакінуў Егіпет, не спалохаўшыся гневу фараона. Вытрываў, як быццам бачыў Нябачнага.

²⁸Праз веру здзейсніў Пасху і акрапленне крывёю, каб не прычыніў ім зло той, хто забіваў першароднае.

²⁹Праз веру яны перайшлі праз Чырвонае мора быццам па сухой зямлі, а калі спрабавалі так зрабіць егіпцяне, патанулі.

³⁰Праз веру ўпалі муры Ерыхона, калі абыходзілі іх вакол сем дзён.

³¹Праз веру чужаложніца Рахаб не загінула разам з тымі, хто быў непаслухмяны, бо гасцінна прыняла выведнікаў.

Вытрываласць у выпрабаваннях

³²Што яшчэ сказаць? Бо не хопіць мне часу, каб расказаць пра Гедэона, Барака, Самсона і Ефтая, пра Давіда, Самуэля і прарокаў, ³³якія вераю перамагалі валадарствы, здзяйснялі справядлівасць, атрымлівалі абяцанні, закрывалі пашчы львам, ³⁴гасілі моцны агонь, пазбягалі вастрыя мяча, трывалі, нягледзячы на слабасць, станавіліся моцнымі на вайне, праганялі войскі чужынцаў. ³⁵Жанчыны атрымлівалі сваіх памерлых праз уваскрашэнне. Іншыя, адмовіўшыся ад вызвалення, былі закатаваныя, каб атрымаць лепшае ўваскрашэнне. ³⁶Яшчэ іншыя спазналі кпіны і бічаванне, а таксама кайданы і вязніцу. ³⁷Іх каменавалі, пілавалі, забівалі мячом. Яны туляліся ў авечых і казліных скурах, церпячы нястачу, уціск і знявагу. ³⁸Яны, якіх свет не быў варты, блукалі па пустынях і гарах, па пячорах і цяснінах зямлі.

³⁹І ўсе яны, хоць і былі прызнаныя дзякуючы веры, не атрымалі абяцанага, ⁴⁰таму што Бог прадугледзеў для нас нешта лепшае, каб яны без нас не сталі дасканалымі.

12

Прыклад Езуса Хрыста

¹Маючы вакол сябе безліч сведкаў, скінем з сябе ўсялякі цяжар і грэх, які лёгка аблытвае нас, і будзем цярпліва бегчы ў прызначаным для нас змаганні, ²гледзячы на Езуса, пачынальніка і завяршальніка веры. Замест радасці, што была перад Ім, Ён, не зважаючы на ганьбу, выцерпеў крыж і сеў праваруч Божага трона. ³Падумайце пра таго, хто вытрываў такі здзек над сабою ад грэшнікаў, каб не знемагліся вы ў сваіх душах і не аслаблі.

Бог нас выхоўвае

⁴Вы яшчэ не змагаліся аж да крыві, ваюючы супраць граху, ⁵і забыліся пра заахвочванне, якое кажа вам, як сынам:

«Сыне мой, не пагарджай пакараннем Пана і не падай духам, калі Ён дакарае цябе.⁶Бокаго Пан любіць, таго і карае, і б’е кожнага, каго прымае як сына».

⁷Будзьце цярплівыя да пакаранняў. Бог ставіцца да вас, як да сыноў. Ці ж ёсць такі сын, якога б не караў бацька? ⁸А калі вы па-за пакараннем, удзельнікамі якога сталі ўсе, значыць вы не сыны, а незаконныя дзеці!

⁹Больш за тое, у нас былі зямныя бацькі, каб выхоўваць нас, і мы баяліся іх. Ці мы не павінны быць яшчэ больш паслухмяныя Айцу духаў, каб жыць? ¹⁰Тыя карaлі нас па сваім меркаванні на кароткі час. А гэты карае нас дзеля дабра, каб мы мелі ўдзел у Яго святасці. ¹¹Цяпер усялякае пакаранне здаецца не радасцю, а смуткам. Але пазней яно прынясе мірны плён справядлівасці тым, каго выхоўвала.

¹²Таму выпрастайце вашыя апаўшыя рукі і аслаблыя калені. ¹³Рабіцепростыя сцежкі нагамі вашымі, каб кульгавы не збочыў, але каб выздаравеў.

Перасцярога перад адкідваннем ласкі

¹⁴Імкніцеся да спакою з усімі і да святасці, без якой ніхто не ўбачыць Пана. ¹⁵Сачыце, каб ніхто не быў пазбаўлены Божай ласкі, каб які-небудзь горкі корань, што расце ўверх, не разросся і не апаганіў многіх ¹⁶і каб не было сярод вас нейкага распусніка ці бязбожніка, які б, як Эзаў, за адну страву аддаў сваё першародства. ¹⁷Вы ж ведаеце, што пазней, жадаючы атрымаць у спадчыну благаслаўленне, ён быў адкінуты і не змог перамяніць мысленне, хоць са слязьмі прасіў аб гэтым.

¹⁸Вы прыступіліся ні да намацальнага, ні да распаленага агню, ні да змроку, цемры і буры, ¹⁹ні да гулу трубы і такога голасу словаў, што тыя, хто яго пачуў, прасілі больш не звяртацца да іх непасрэдна. ²⁰Яны не маглі стрымаць гэтага наказу: «Калі нават жывёла наблізіцца да гары, будзе ўкаменавана». ²¹А відовішча было настолькі страшнае, што Майсей сказаў: «Я спалохаўся і дрыжу». ²²Вы ж прыступіліся да гары Сіён і да горада Бога жывога, да нябеснага Ерузалема, да безлічы анёлаў, да святочнага сходу, ²³да Касцёла першародных, запісаных у нябёсах, і да Бога – Суддзі ўсіх, да духаў праведных, якія дасягнулі дасканаласці, ²⁴да Езуса – пасрэдніка новага запавету, да акраплення крывёю, якая прамаўляе больш, чым кроў Абэля.

²⁵Глядзіце, не адкідайце таго, хто гаворыць. Калі яны не пазбеглі пакарання, адвярнуўшыся ад таго, хто асцерагаў іх на зямлі, то мы яшчэ больш не пазбегнем пакарання, калі адкінем таго, хто асцерагае нас з неба. ²⁶Ягоны голас тады страсянуў зямлю, але цяпер Ён паабяцаў, кажучы: «Яшчэ раз страсяну не толькі зямлю, але і неба». ²⁷Словы «яшчэ раз» азначаюць знішчэнне таго, што знішчальнае, а значыць створанае, каб засталося тое, што непарушнае.

²⁸Таму, прымаючы непарушнае валадарства, трываймаў ласцы, праз якую мы будзем здзяйсняць прыемнае Богу пакланенне з бояззю і пабожнасцю. ²⁹Бо наш Бог – гэта паглынаючы агонь.

13

Заключныя настаўленні

¹Няхай трывае братняя любоў. ²Не забывайцеся таксама пра гасціннасць, бо праз яе некаторыя, не ведаючы, гасцінна прынялі анёлаў. ³Памятайце пра вязняў, быццам бы вы зняволеныя разам з імі; і пра тых, хто церпіць, бо і самі вы ў целе. ⁴Няхай ва ўсіх будзе ў пашане сужэнства, а ложа няхай будзе беззаганным, бо распуснікаў і чужаложнікаў асудзіць Бог.

⁵Не будзьце срэбралюбнымі норавам, задавольвайцеся тым, што маеце. Бо Ён сказаў: «Застануся з табой і не пакіну цябе», – ⁶так што смела можам сказаць:

«Пан мой памочнік, і я не буду баяцца; што можа зрабіць мне чалавек?»

⁷Памятайце пра вашых настаўнікаў, якія абвяшчалі вам Божае слова, і разважаючы пра канец іхняга жыцця, наследуйце іх веру. ⁸Езус Хрыстус той самы ўчора, і сёння, і навекі! ⁹Не паддавайцеся розным чужым вучэнням, бо лепш ўмацоўваць сэрца ласкаю, а не стравамі, якія не дапамаглі тым, хто спажываў іх. ¹⁰Мы маем алтар, з якога не маюць права есці тыя, хто служыць у скініі. ¹¹Бо целы жывёлін, кроў якіх першасвятар прыносіць за грахі у святыню, спальваюць за лагерам.

¹²Каб асвяціць сваёю крывёю народ, Езус цярпеў муку за горадам. ¹³Таму і мы выйдзем да Яго за лагер, несучы Яго знявагі. ¹⁴Мы не маем тут пастаяннага горада, але шукаем таго, які павінен прыйсці. ¹⁵Праз Езуса будзем няспынна прыносіць ахвяру хвалы Богу, гэта значыць плён вуснаў, якія дзякуюць Ягонаму імені.

¹⁶Не забывайце пра дабрачыннасць і еднасць, бо такія ахвяры падабаюцца Богу.

¹⁷Слухайцеся вашых настаўнікаў і падпарадкоўвайцеся ім, бо яны чуваюць над вашымі душамі як тыя, хто будзе здаваць справаздачу, каб яны рабілі гэта з радасцю, а не ўздыхаючы; інакш гэта не прынясе вам карысці.

¹⁸Маліцеся за нас.Мы ж спадзяемся, што маем чыстае сумленне, бо жадаем ва ўсім паступаць добра.¹⁹Асабліва прашу вас прычыніцца да таго, каб я мог хутчэй вярнуцца да вас.

Заканчэнне

²⁰А Бог спакою, які ўваскрасіў Вялікага Пастыра авечак, Пана нашага Езуса Хрыста праз кроў вечнага запавету, ²¹няхай удасканаліць вас ва ўсялякай добрай справе, каб вы выконвалі Ягоную волю, робячы сярод вас тое, што падабаецца Яму, праз Езуса Хрыста, якому хвала на векі вечныя. Амэн.

²²Прашу вас, браты, прыміце слова заахвоты, якое коратка я перадаў вам у лісце. ²³Ведайце, што брат наш Цімафей вызвалены. Разам з ім, калі ён хутка прыйдзе, я пабачу вас. ²⁴Прывітайце ўсіх вашых кіраўнікоў і ўсіх святых. Вітаюць вас браты з Італіі.

²⁵Ласка з усімі вамі.

© Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі, Мінск 2017